عناوين



 اخبار


برگزیده


امنيت


مقاله


گزارش و گفتگو


ياداشت


اخبار شرکتها


همايشها



فراخوانها و آئين نامه ها


عکس و ویدئو

 
  خدمات



نسخه موبایل



خروجی پیامک



خروجی RSS



عضویت در خبرنامه ها

 

راهنما
تبليغات


 

سفارش آگهی
مقاله
پنجشنبه، 24 دیماه 1383

08:01 PM

January 13, 2005


نگاهی به قابلیت‌های لینوكس

شنبه، ۱۰ مردادماه ۱۳۸۳

شرق - شایان سهند - چه بخواهیم چه نخواهیم، كامپیوتر جزیى از زندگى روزمره ما شده است. حتماً شما تا به حال كلیپى را با كامپیوتر تماشا كرده‌اید، از آهنگى با كیفیت دیجیتال لذت برده اید، متنى را تایپ كرده‌اید یا شبى را به گشت و گذار در دنیاى اینترنت یا چت‌روم‌ها به صبح رسانده‌اید! بستر اجرایى همه این برنامه‌ها برنامه‌اى مادر به نام سیستم عامل است. به احتمال زیاد شما یكى از نسخه‌هاى ویندوز مایكروسافت مانند ویندوز ۹۸ یا XP را استفاده مى كنید. آیا تا به حال برایتان پیش نیامده كه كامپیوترتان خود به خود ریست شود یا یك روز صبح كه كامپیوتر اداره تان را روشن مى كنید بالا آمدن ویندوزتان را نبینید؟



آیا تا به حال به فكر امتحان كردن سیستم عامل دیگرى افتاده اید؟ یك سیستم عامل با كارایى بیشتر: یك سیستم عامل امن، چند منظوره، قابل اعتماد و كاربردى به معناى واقعى كلمه، البته مقصود تولیدات شركت انحصارطلب مایكروسافت یا سیستم عامل صنعتى یونیكس (Unix) و یا سیستم گرانقیمت اپل مكینتاش (Apple Macintosh) نیست. ما مى خواهیم از سیستم عامل دیگرى صحبت كنیم: سیستم عامل «آزاد» لینوكس (Linux).

اگر چه «لینوكس» خالق مشخصى ندارد، ولى این «لینوس توروالدز» (Linus Torvalds) دانشجوى فنلاندى بود كه در ۲۵ آگوست ۱۹۹۱، این راه را آغاز كرد. او از همان ابتدا رویاى ایجاد یك سیستم عامل اپن سورس (Open Source) یا بازمتن با كارایى بالا، ضریب اطمینان فوق العاده و امنیت باور نكردنى را در سر مى پروراند. صحبت از بازمتن بودن «لینوكس» به میان آمد؛ كسانى كه تا اندازه اى با زبان هاى برنامه نویسى آشنایى دارند مى دانند كه سیستم عامل هایى مانند ویندوز مایكروسافت كه خود را در دسترس همگان قرار نمى دهند و آنچه كه كاربران خریدارى مى كنند، تنها برنامه قابل اجرایى است كه هیچ اطلاعاتى از جزئیات درونى كاركرد سیستم عامل را نمى توان از آن فهمید. اما در مورد «لینوكس» وضع به گونه دیگرى است؛ به این صورت كه سورس یا متن «لینوكس» براى كلیه علاقه مندان و برنامه نویسان باز و قابل تغییر و بهینه سازى است.

«لینوس توروالدز» هسته «لینوكس» موسوم به كرنل را تحت امتیاز «جى پى ال» (GPL: GNU General Public License) منتشر كرد، طبق این امتیاز كه در برابر امتیاز انحصارطلبانه «كپى رایت» (Copyright)، «كپى لفت» (Copyleft) نامیده مى شود، كاربران و برنامه نویسان اجازه هرگونه دخل و تصرف در كد برنامه ها، استفاده مجدد از كل یا بخشى از برنامه ها در برنامه اى دیگر و فروش یا پخش مجدد برنامه ها را دارند؛ به شرط اینكه ماهیت بازمتن برنامه ها تحدید نشود و تمام حقوق «كپى لفت» به خریدار نیز منتقل شود.

به گفته «توروالدز» «فراهم كردن این امكان كه «لینوكس» آزادانه در اختیار علاقه مندان قرار گیرد، قطعاً درست ترین تصمیم زندگى ام بوده است. همه دست به دست هم مى دهند تا «لینوكس» را كاراتر نمایند و هر یك نیز به نوعى نتیجه كوشش خود را مى گیرند. این برگ برنده اى است كه «لینوكس» در برابر سیستم عامل هاى رقیب در دست دارد: شما به واسطه همكارى با این پروژه آزاد چون قطره اى به دریاى پهناور «لینوكس» وارد مى شوید.»

«لینوس توروالدز» اولین هسته «لینوكس» را ایجاد كرد چرا كه مانند تمامى برنامه نویسان ابتداى دهه نود میلادى، او نیز فقدان یك سیستم عامل بازمتن را براى پیشرفت پروژه گنو (GNU) احساس مى كرد. پروژه گنو یك جنبش نرم افزارى بین المللى جهت «ایجاد یك سیستم شبیه یونیكس كاملاً آزاد» است كه «ریچارد استالمن» (استاد سابق دانشگاه MIT) در سال ۱۹۸۴ آن را پایه گذارى كرده بود. هدف «استالمن» از آغاز این پروژه تحت لواى بنیاد نرم افزارهاى آزاد (FSF: Free Software Foundation) ایجاد شرایطى بود كه در آن هیچ كس نیازى به پرداخت پول براى خرید و استفاده از نرم افزار نداشته باشد. در حقیقت اگر این اتفاق نمى افتاد استفاده شایسته از كامپیوتر در انحصار عده قلیل متمولین قرار مى گرفت.

هسته لینوكس به دست دانشجویان و برنامه نویسانى از سراسر جهان پرورده شد و در كنار سایر برنامه‌هاى پروژه گنو به صورت توزیع هایى با كاربرد عام یا خاص در اختیار عموم قرار گرفت. از آنجایى كه بسیارى از نرم افزارهاى مهم درون سیستم عامل لینوكس از محصولات پروژه گنو است نام صحیح این سیستم عامل «گنو / لینوكس» است. آنچه كه من و شما به عنوان یك توزیع لینوكس از آن استفاده مى كنیم در واقع نمونه اى است از یك هسته واحد - كه لینوكس نامیده مى شود _ به همراه ابزارهایى كه در پروژه بازمتن گنو تولید شده اند. تعداد توزیع هاى كنونى لینوكس دقیقاً مشخص نیست ولى با مراجعه به سایت www.linux.org مى توانید فهرستى از حدود ۲۵۰ توزیع ثبت شده لینوكس را ببینید. در واقع تفاوت توزیع هاى مختلف لینوكس تنها در پشتیبانى و ابزارهایى است كه به همراه هسته عرضه مى شوند. از جمله مهمترین توزیع هاى لینوكس مى توان توزیع هاى ردهت (Redhat)، دبیان (Debian)، مندریك (Mandrake)، زوزه (Suse)، اسلك ور (Slackware) و جنتو (Gentoo) را نام برد.

مسئله اى كه مطرح مى شد این بود كه آیا بازمتن بودن لینوكس و فقدان سازنده خاص براى آن باعث كندى پیشرفت آن نمى شود؟ روند قضایا نشان داد كه این گونه نبود، چرا كه همان طور كه «لینوس توروالدز» نیز گفته است «اغلب برنامه نویسان خوب براى كسب مستقیم درآمد برنامه نمى نویسند، بلكه هدف آنها از این كار رسیدن به لذت خلق كردن است، لذتى كه با دیدن حاصل كار آنها را فرا مى گیرد.» شاهد این ماجرا همكارى جمع دوستانه چهارصد هزار نفرى پروژه گنو براى توسعه «لینوكس» است در حالى كه جمع برنامه نویسان مایكروسافت از ده هزار نفر بیشتر نیست. البته بد نیست بدانید كه بخش قابل توجهى از انرژى برنامه نویسان پروژه گنو صرف خنثى سازى كارشكنى هاى تولیدكنندگان نرم افزار مى شود.

به عنوان نمونه شركت مایكروسافت از در اختیار قراردادن جزئیات شیوه پارتیشن بندى NTFS - یكى از روش هاى قرار دادن اطلاعات روى هارد دیسك _ به عموم خوددارى مى كند. در نتیجه برنامه نویسان پروژه لینوكس مجبور شدند این شیوه را به روش آزمون و خطا و مهندسى معكوس كشف كنند. به همین دلیل است كه اكنون كلیه بسته هاى نرم افزارى مجانى كه با پارتیشن NTFS كار مى كنند، فقط امكان خواندن از آن را براى كاربر فراهم مى نمایند و توانایى نوشتن را با هشدار و به مسئولیت كاربر در اختیار او مى گذارند.

از طرفى دیگر عدم همكارى تولیدكنندگان سخت افزار با برنامه نویسان پروژه «گنو / لینوكس» نیز باعث شده است كه همه بار تولید راه انداز سخت افزار بر دوش برنامه نویسان پروژه گنو بیفتد. اتفاقى كه افتاده یادآور جمله معروف گاندى است: «ابتدا تو را نادیده مى گیرند، سپس مسخره ات مى كنند و بعد با تو مى جنگند. ولى در نهایت پیروزى از آن توست.» و به جرات مى توان گفت كه «لینوكس» تا یك قدمى پیروزى پیش آمده است، امروزه حدود ۷۰ درصد از كل اطلاعات اینترنت بر روى سرویس دهنده هاى تحت سیستم عامل «لینوكس» قرار دارد. شركت اوراكل، مطرح ترین تولیدكننده برنامه هاى ایجاد و مدیریت بانك هاى اطلاعاتى آخرین نسخه برنامه خود را فقط براى اجرا بر بستر «لینوكس» عرضه كرده است.

این همه اطمینان به «لینوكس» براى چیست؟ براى آنكه جهان امروز بیش از هر چیز جویاى امنیت است؛ امنیتى كه در «لینوكس» به واسطه دیواره آتش و لایه هاى امنیتى مختلف فراهم شده است. تقریباً هیچ ویروسى براى «لینوكس» شناخته نشده است و كرم هاى رایانه اى (برنامه هاى مخرب) نهایتاً توانایى از بین بردن محتویات دایركتورى خانگى یك كاربر _ نه كل سیستم _ را دارند. این طور نیست كه «لینوكس» فاقد هرگونه اشكال امنیتى باشد. ولى بازمتن بودن آن باعث مى شود بسیارى از اشكالات امنیتى، پیش از ایجاد خسارت و در مراحل توسعه و برنامه نویسى كشف و اصلاح شوند. در صورتى كه در سیستم عامل ویندوز براى مشخص شدن ضعف هاى امنیتى باید هزینه سنگین ناشى از خسارت هاى آنها را بپردازیم.

از دیگر مزایاى «لینوكس» مى توان به پایدارى بسیار بالا به دلیل طراحى درست هسته، عدم از كار افتادن كل سیستم به علت اشكال در یك قسمت از آن، سرعت بالاى سیستم عامل، توانایى اجراى همزمان چند وظیفه از سوى چند كاربر، چندكاربرى بودن به معناى واقعى و قابلیت اجرا بر روى سخت افزارهاى مختلف را نام برد. سیستم عامل «لینوكس» حتى این امكان را دارد كه از آن بتوان به صورت یك سیستم زنده و قابل حمل استفاده كرد؛ یعنى مى توان آن را بدون نیازى به نصب و از روى یك سى دى اجرا كرد؛ نام یكى از توزیع هاى این «لینوكس» زنده «ناپیكس» (Knopixx) است. نسخه اى فارسى از «ناپیكس» ساخته شده كه نام آن «شبدیكس» است.

نشان «لینوكس» یك پنگوئن است. برخلاف سایر سیستم عامل هاى تجارى، این نشان زیاد جدى نیست! این پنگوئن تنبل نشسته كه «توكس» نام دارد، مظهر پایدارى «لینوكس» است. این نشان داستان جالبى دارد. «لینوكس» در ابتدا هیچ علامتى نداشت. هنگامى كه «لینوس توروالدز» براى تعطیلات به استرالیا رفته بود، موقع بازى با یك پنگوئن، دست او را گاز گرفت! همین ایده اى شد تا از به عنوان نشان «لینوكس» استفاده كند.

• لینوكس در ایران
حدود دو سال است كه دولت جمهورى اسلامى ایران پروژه اى را براى فارسى سازى «لینوكس» و نهایتاً تولید سیستم عامل ملى تدوین كرده است. تصویب این طرح به پیشنهاد «مركز فناورى اطلاعات و ارتباطات پیشرفته شریف» (AICTC) و با مدیریت این مركز انجام شد. این پروژه از پنج پروژه زیر تشكیل شده است:
۱ _ توسعه نرم افزارهاى منبع آزاد
۲ _ تدوین استراتژى استفاده از نرم افزارهاى منبع آزاد
۳ _ پروژه لینوكس فارسى
۴ _ توسعه كاربردهاى لینوكس
۵ _ تشكیل انجمن Open Source ایران

طبق برنامه زمان بندى شده نیمه سال ۲۰۰۶ میلادى باید شاهد اتمام این پروژه باشیم!

• لینوكس: یكى از زیباترین دستاوردهاى بشرى
لینوكس در سایه همكارى و تبادلات علمى هزاران نفر در سرتاسر جهان ایجاد شده و توسعه یافته است. گستردگى این مشاركت به قدرى است كه سیستم عامل لینوكس را «زیباترین دستاورد همكارى جمعى بشر» نامیده اند. فرهنگى كه بر جامعه لینوكس و بازمتن حاكم است فرهنگ یارى، اشتراك اطلاعات و تلاش براى بهبود هر چه بیشتر محصولات است. هر كس مى خواهد با این سیستم عامل كار كند، باید تمامى دیدگاه ها و عقاید قبلى خود را درباره نرم افزار و سیستم عامل كنار بگذارد و با یك دیدگاه جدید وارد دنیاى لینوكس شود، چون «لینوكس» در جهانى با فرهنگ متفاوت زندگى مى كند.

• سایت هایى در مورد لینوكس

هسته لینوكس:
Kernel. Org

كدها و بسته هاى نرم افزارى لینوكس:
www.sourceforge.net
www.rpmfind.net
www.linux.org

پخش هاى لینوكس:
www.redhat.com

زیربناى محیط گرافیكى:
www.x.org

پروژه KDE:
www.kde.org

پروژه Gnome:
www.gnome.org

پروژه سیستم عامل ملى:
www.farsilinux.org

لینوكس براى ایرانیان:
www.technotux.com


منابع:
www.technotux.com
www.gnu.org
www.linux.org
kernel.org
www.linuxiran.org
www.farsilinux.org




لینک ثابت || اضافه شده توسط آرش کریم بیگی|| نسخه قابل چاپ || بازگشت به صفحه اصلی || آرش کریم بیگی

برای عضویت در خبرنامه پیامکی ایستنا اینجا را کلیک کنید. برای عضوریت در خبرنامه روزانه ایمیلی ایستنا؛ نشانی پست الکترونیکی خود را در فرم زیر وارد نمایید. پس از آن به صورت خودکار ایمیلی به نشانی شما ارسال میشود، برای تکمیل عضویت خود و تایید صحت نشانی پست الکترونیک وارد شده، می بایست بر روی لینکی که در این ایمیل برایتان ارسال شده کلیک نمایید. پس از آن پیامی مبنی بر تکمیل عضویت شما در خبرنامه روزانه  ایمیلی ایستنا نمایش داده میشود.


فهرست آخرین عناوین

 
    تبليغات  
 







 
  سفارش آگهی