عناوين



 اخبار


برگزیده


امنيت


مقاله


گزارش و گفتگو


ياداشت


اخبار شرکتها


همايشها



فراخوانها و آئين نامه ها


عکس و ویدئو

 
  خدمات



نسخه موبایل



خروجی پیامک



خروجی RSS



عضویت در خبرنامه ها

 

راهنما
تبليغات


 

سفارش آگهی
مقاله
سه شنبه، 25 مهرماه 1385

07:52 PM

October 17, 2006


مدلی پیشنهادی برای ارزش گذاری یک شركت سهامی مخابرات استانی

نوشته:  دكتر فرامرز ناطقیان و مهندس  عباس پورخصالیان
منبع: ماهنامه دنیای مخابرات و ارتباطات

مقدمه


 


           تعیین قیمت یك شركت دولتی برای محاسبه ی تعداد و ارزش سهام آن شركت، جهت عرضه ی عمومی سهام در بورس (و یا برای فروش از طریق مذاكره و مزایده) كاری ست تخصصی كه در سطوح مختلف و در چندین مرحله، انجام و مورد ارزیابی و تجدید نظر قرار می‌گیرد تا در نهایت فرایند خصوصی سازی به عنوان انتقال مالكیت از دولت به بخش غیر دولتی، به سرانجام برسد.


این كار در سطح اول، در درون شركت و توسط كارشناسان، مدیران و مشاور یا مشاوران شركت و سپس در سطح دوم در شركت مادر تخصصی و در سطح سوم توسط مرجعی كه مورد قبول مجمع سهام‌داران (دولت) وشورای عالی پذیرش بورس است صورت می‌گیرد. آنچه در پی می‌آید كوششی‌ست آغازین برای تعیین قیمت واقعی یک شركت سهامی مخابرات استانی ( نرای نمونه :لرستان) در سطح اول : یعنی در مرحله ی امكان سنجی برای خصوصی سازی.


اگرچه قیمت گذاری یك شركت دولتی به منظور خصوصی سازی آن شركت، كار جدیدی در ایران به شمار نمی‌آید اما به چند لحاظ این كار ما، در ایران، بی سابقه است.


نخست به این لحاظ كه قریب به یقین ، هنوز هیچ یك از شركت های مخابرات دولتی، این كار را شروع نكرده‌اند و از این منظر، كار ما، تلاش و كوششی آغازین است.


و سپس به این لحاظ، این كار ما بی‌سابقه است كه ـ به عقیده تهیه كنندگان این متن ـ یك شركت مخابراتی به مثابه ی شركتی فرافن (یا ” های تك“) دارایی های نامشهودی دارد كه معمولاً در قیمت گذاری های مرسوم شركت های نامزد ورود به بورس، در مد نظر قرار نمی‌گیرند، در حالی كه در شركت سهامی مخابرات استان لرستان، ارزش این دارای‌های نامشهود، حدود 30 تا 50 درصد ارزش دارایی‌های مشهود آن است و لذا غیر قابل چشم پوشی‌ست پس با خصوصی‌سازی نخستین شركت مخابرات دولتی (كه ممكن است شركت سهامی مخابرات استان لرستان باشد) یك دگرگونی در نگرش های ما، بویژه در شیوه ی قیمت گذاری شركت ها ضروری ست و باید رخ دهد. این دگرگونی، به مثابه ی آن است كه تجدید نظری اساسی باید در مدل های رایج و سنتی قیمت گذاری شركت های دولتی صورت پذیرد و ارزش دارایی‌های نامشهود در قیمت‌گذاری‌ها لحاظ شود. از همین مختصر برمی‌آید كه فرق مدل پیشنهادی ما با مدل رایج قیمت گذاری، در افزودن دارایی‌های نامشهود بر مشهود است. اما مدل پیشنهادی ما همچنین حاوی چگونگی احصاء و محاسبه ی عناصر و اجزاء تشكیل دهنده ی دارای‌های نامشهود نیز هست.


در ضمن، تهیه كنندگان این متن، مدعی نیستند كه این مدل، تنها مدل مناسب برای قیمت گذاری روی شركت است، زیرا مدل مناسب برای این كار، نخست نیاز به اجماع دارد و سپس باید در نظر داشت كه مدل مناسب، مدلی ست كه به یك نیازمندی ملموس، در زمان و مكان معین، پاسخ مثبت دهد و راهگشا باشد. پس كافی ست مدلی، پاسخگوی نیازهای ملموس و به هنگام باشد تا ” مناسب“ ارزیابی شود.


مدل پیشنهادی تهیه كنندگان این متن، قابل ویرایش است و هنگامی تكمیل می‌گردد كه در تضارب آراء، پالایش و كامل شود.


 


 


یاد آوری :


متذكر شدیم كه در مدل های سنتی و رایج در ایران برای قیمت گذاری شركت ها، كارشناسان، تنها به ارزش گذاری دارایی‌های مشهود بسنده می كنند اما در مدل ما، دارایی‌های نامشهود نیز مورد ارزش‌گذاری قرار گرفته و اجزاء آن، بر شمرده شده است.


به طور كلی می‌توان گفت:


دارایی‌های مشهود یك شركت، آنهایی هستند كه به طور معمول در دفاتر مالی شركت ثبت و كنترل می‌شوند و لذا احصاء و محاسبه ی ارزش آن، كار چندان مشكلی نیست.


باید در نظر داشت كه دارایی‌های مشهود از دارایی‌های جاری و دارایی‌های ثابت، تشكیل می‌یابند.


 هر یك از این دو جزء نیز، یا عملیاتی اند و یا غیر عملیاتی.


دارایی‌های عملیاتی آنهایی هستند كه به بهره برداری رسیده‌اند


و دارایی‌های غیر عملیاتی هم آن طرح هایی اند كه در مقطع زمانی محاسبه، هنوز به بهره‌برداری نرسیده‌اند و یا دارایی‌های ناشی از قراردادهای فی مابین شركت با سایر شركت ها هستند (مثل قراردادهای SLA مربوط به سطح خدمات و جرایمی كه پیمانكاران شركت را موظف به پرداخت مبلغی به نفع شركت می كند.)


 


دارایی‌های جاری، در برگیرنده اقلامی هستند چون:


-      پس اندازهای ارزی و ریالی


-      موجودی نقدی و مطالبات


-      سهام خریداری شده از بازار بورس و اوراق قرضه خریداری شده از بانكها


-      درآمدهای خالص از ناحیه كاركرد تلفنهای ثابت و اجاره ماهانه ظرفیت‌ها، امتیازهای واگذار شده به سایر شركتها، تعرفه‌های اتصال متقابل واگذار شده و امثالهم (مثل سهم شركت از ارتباطات بین شهری و بین الملل، همراه، دیتا، ماهواره و ...)


 


دارایی‌های ثابت شركت نیز، آنهایی هستند كه به ارزش روز تأسیسات، تجهیزات شبكه، ابزار و ماشین آلات، املاك، زمین، وسائل نقلیه، نرم افزارهای مالكیتی (Proprietary Software) و سیستمها ارجاع داده می‌شود.


در حالی كه دارایی‌های مشهود شركت بطور معمول، موضوعی بدیهی و روشن است اما وجود پدیده‌ی ” ودایع “ باعث شده است تا اختلاف نظری اصولی در زمینه مدیریت ودایع و ماهیت آن پیش آید. این اختلاف نظر بیشتر از آن جهت بوجود آمده است كه اصولاً هیچ مدیریتی تحت این نام وجود خارجی ندارد و ضروری ست كه بحث مدیریت ودایع، هر چه زود در شركت‌های مخابرات دولتی، و خصوصی، به نتایج ملموس تری برسد.


 


اما داریی‌های نامشهود، جزئی از دارایی‌های هر شركت است كه شكل و شمایل قابل  لمس و رؤیتی ندارند زیرا كه از انظار مخفی هستند، با این وجود می توان انواع آنها را معین كرد مانند:


-      ارزش Brand (یعنی در اصطلاح سنتی خودمان ”سرقفلی“ شركت) كه در واقع دربرگیرنده نام نیك و آوازه سابقه دار خدمات شركت است.


-      ارزش حاصل از اشتراك و شمار مشتركان آتی


-      ارزش بهبود فرایندهای كاری درون شركت


-      ارزش مهارت ها و منابع انسانی موجود در شركت


-      ارزش نشتی های مالی و لاوصولی ها كه با اقدامات معین مدیریتی، بر درآمد و دارایی‌های شركت می افزایند


-      ارزش پروژه‌ها و طرحهای در دست اقدام كه در آینده حاصل خواهد شد


-      و ارزش فعالیتهای كارگزاری ، ” هم سپاری “ (یا Co-sourcing) و "درون سپاری"(یا(In-sourcing آینده كه از طریق عقد قراردادهای متقابل با سایر ” دختران “ مادر تخصصی و بخش خصوصی، كسب می‌شود.


در رابطه با احصاء ارزش دارایی‌های نامشهود به طور سنتی، ما در ایران، با دو مشكل روبرو هستیم:


-      نخست این كه در قیمت گذاری روی شركت ها، به طور معمول، از آن چشم پوشی می‌شود


-      دوم این كه اگر بخواهیم ارزش دارایی‌های نامشهود را محاسبه كنیم، مجبوریم ابتداء به ساكن از ” باورهای “ خود استفاده كنیم:


-      باور به اینكه ارزش واقعی شركت، خیلی بیشتر از ارزش دارایی‌های مشهود شركت است.


-      باور به اینكه شركت آینده دارد و شركتی رو به انحلال نیست.


-      باور به اینكه در نبود اطلاعات موثق مالی از كم و كیف دارایی‌های نامشهود، میتوان با قیاس و تجربه، اعداد و ارقام معقولی را در نظر گرفت.


-      باور به اینكه با مدل سازی منطقی، میتوان ارزش بالقوه‌ی شركت را تا ” حدود قابل قبولی “، برآورد كرد و بر ارزش دفتری شركت افزود.


-      و در نهایت باور به اینكه پس از این و در آینده، افزودن ارزش دارایی‌های نامشهود بر مشهود به معیاری برای ارزشیابی سهام شركت ها، تبدیل شود و به این ترتیب،  به ” قبول عام “ ارتقاء یابد (و به قول دیویدسون : حركتی رخ دهد : From Belief to Acceptace). زیرا چیزی كه مورد ” قبول “ واقع نشود، در نظر نمی‌آید.


 


مدل پیشنهادی :


مدل پیشنهادی را می توان با منحنی زیر نشان داد:








 

كل ارزش شركت








 







 

ارزش F








 







 

ارزش E








 







 

ارزش D








 







 

ارزش C








 







 







 







 

 ارزشهای نامشهود                            ارزش B                                                                                    








 







 







 

ارزش A








 

 


 


 



 








 

ارزشهای مشهود


 


 








 

                                     


 


 


 


 


 


 


در این مدل، دارایی‌های مشهود، ارزش بالفعلی دارند كه به نرخ روز ثابت است و در مجموع برای به دست آوردن كل ارزش شركت، بر این ارزش، ارزش دارایی‌های نامشهود افزوده می‌گردد.


از این رو گام های زیر برای احصاء كل ارزش شركت برداشته می‌شود :


 


در گام یكم : كل ارزش شركت را متشكل از ارزش دارایی‌های مشهود و نامشهود در نظر می‌گیریم.


 


در گام دوم : ارزش دارایی‌های مشهود شركت را برابر با ارزش دفتری دارایی‌های جاری به علاوه ی ثابت به دست می‌آوریم.


 


در گام سوم : ارزش دارایی‌های نامشهود شركت را برآورد می‌كنیم.


برای این كار نخست سال هدف را یعنی سالی را كه در آن سال، شركت به عنوان شركت سهامی عام مورد پذیرش شورای پذیرش بورس قرار می‌گیرد معین می‌كنیم. (برای مثال پایان سال 86) سپس ارزش‌های زیر را محاسبه می‌كنیم:


 


در گام چهارم :


A = ارزش بازار مشتركان جدید شركت (به تعدادa  اشتراک) در سال هدف، افزوده شده بر شمار فعلی (به تعداد c اشتراک)را در نظر می گیریم.


برای مثال : 000/50 ریال × (a)


و چنانکه تعداد مشتركات موجود (c) برابر با چهار صد هزار اشتراك و تعداد مشتركان جدید (a) ، در سال 86، یك صد صد هزار اشتراك باشد:


A = ریال 000/50 × 000/100


و به عبارت دیگر ارزش بازار مشتركان جدید برابر است با پنج میلیارد ریال


 


در گام پنجم :


B = ارزش مهارت‌ها و منابع انسانی موجود در شركت.


با فرض بر این كه 622 نفر در كل شركت مشغول به كار باشند و هر یك به طور متوسط 10 سال سابقه كاری داشته باشد و در ازای هر سال یك میلیون تومان بر ارزش بازار سالانه‌ی هر كارمند افزوده شد باشد خواهیم داشت.


B = (ریال) 000/000/10 × 10 × 622


B = 2/62 میلیارد ریال


به عبارت دیگر: اگر كل كاركنان فعلی را از دست بدهیم و بخواهیم به همین تعداد كارمند استخدام كنیم باید 6220 نفر سال تجربه را جایگزین كنیم كه برای این میزان نفر سال تجربه، نیاز به 2/62 میلیارد ریال داریم.


 


در گام ششم :


C : ارزش افزوده ناشی از افزایش نرخ برخوانی یا Calling Rate (افزایش اقدام هر مشترك قدیم و جدید به شماره گیری و برقراری تماس نسبت به گذشته) به علاوه افزایش سالانه نرخ هر پالس (چنانکه در مورد A محاسبه و منظور نشده باشد) را در نظر می گیریم.


بدین منظور باید (c)+(a) را محاسبه كرده و حاصل را در ضریب رشد Calling Rate (مثلاً 2%) ضرب و مجدداً با افزایش نرخ هر پالس (فرضاً پنج ریال) ضرب كنیم.


                          = 5 (ریال) 02/1 (a+c)


          = (ریال) 5 × 02/1× (000/400+000/100)


(ریال) 000/500/25


البته در مورد C می‌توان به خاطر حجم كم ریالی آن از آن چشم پوشی كرد زیرا خطای چنین محاسباتی فرضی، به احتمال قوی بیش از این میزان (بیست و پنج میلیون ریال) است اما نكته مورد نظر ما احتساب عامل a+c (كل شمار مشتركان در سال هدف) است كه بعداً به این عدد نیاز داریم.


 


در گام هفتم :


D : ارزش قابل حصول از كاهش حجم ریالی نشتی های مالی و لاوصولی‌ها با اعمال روش‌های بهینه مدیریتی را در نظر می گیریم.


چنانچه كل نشستی‌های مالی و لاوصولی‌های سالانه بالغ بر سی میلیارد ریال باشد و ما بتوانیم نیمی از آن را با ساز و كارهای مدیریتی ” نقد“ كنیم، مبلغ مورد نظر می‌شود :


D = پانزده میلیارد ریال


 


در گام هشتم :


E = ارزش بالقوه‌ی بكارگیری فناوری های نوین را در نظر می گیریم.


 


حال چنانچه به خاطر بهره‌برداری از فناوری‌های جدید 15 درصد بر ارزش پایه ی تولید شده توسط كاركرد مشتركان موجود و جدید افزوده شود، پس خواهیم داشت:


      (ریال) E = 15/1 ] C + (ریال) 000/50 *(a+c)[


      (ریال) E = 15/1 × 000/000/025/25


E = (حدود) بیست و نه میلیارد ریال





لینک ثابت || اضافه شده توسط آرش کریم بیگی|| نسخه قابل چاپ || بازگشت به صفحه اصلی || آرش کریم بیگی

برای عضویت در خبرنامه پیامکی ایستنا اینجا را کلیک کنید. برای عضوریت در خبرنامه روزانه ایمیلی ایستنا؛ نشانی پست الکترونیکی خود را در فرم زیر وارد نمایید. پس از آن به صورت خودکار ایمیلی به نشانی شما ارسال میشود، برای تکمیل عضویت خود و تایید صحت نشانی پست الکترونیک وارد شده، می بایست بر روی لینکی که در این ایمیل برایتان ارسال شده کلیک نمایید. پس از آن پیامی مبنی بر تکمیل عضویت شما در خبرنامه روزانه  ایمیلی ایستنا نمایش داده میشود.


فهرست آخرین عناوین

 
    تبليغات  
 







 
  سفارش آگهی