ناشر: آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا) و هفته نامه تخصصی عصر ارتباط 

اولین بار در تاریخ 19ام شهریورماه سال 81 دکتر علیرضا بهرامپور مدیرعامل وقت شرکت مخابرات ایران در یک نشست خبری از برگزاری و اعلام نتیجه مناقصه "انتخاب پیمانکار اپراتور شبکه تلفن همراه اعتباری" تا دو ماه دیگر خبر داد و اظهار داشت:پس از اعلام، برنده‌ مناقصه كار خود را شروع خواهد كرد و ظرف مدت ‌٦ ماه تا یك‌سال،شبکه سیم‌كارتهای اعتباری راه‌اندازی خواهد شد. اما ماجرای سیم کارتهای اعتباری تالیا به همین سادگی پیش نرفت...

در آن زمان دکتر علیرضا بهرامپور به هیچ وجه فکر نمیکرد مناقصه و اجرای طرح تلفن همراه اعتباری (و پشت بندش ماجرای مناقصه اپراتور دوم تلفن همراه) تبدیل به خبرسازترین و جنجالی ترین سوژه حوزه مخابرات و حتی اقتصاد کشور شود. جزئیات و ابهامات نحوه برگزاری مناقصه و اعلام برنده ماهها سوژه اصلی صفحات اقتصادی و فناوری اطلاعات روزنامه ها و خبرگزاری های مطرح کشور بود و "سیم کارت اعتباری" هم بجای وعده شش ماه تا یکساله علیرضا بهرامپور با بیش از سه سال تاخیر و در اردیبهشت 84 عرضه شد!

مناقصه پرابهام

اعلام دیرهنگام نتیجه مناقصه

روابط عمومی شرکت مخابرات ایران در آخرین روز فروردین 1382 (یعنی 5ماه دیرتر از زمان اعلام شده توسط دکتر بهرامپور) با تشریح و توجیه روند برگزاری مناقصه اپراتور تلفن همراه اعتباری "شرکت تعاونی اسلامی مجتمع صنعتی رفسنجان" را به عنوان برنده مناقصه اعلام کرد و افزود: «شركت تعاونی اسلامی مجتمع صنعتی رفسنجان» با مشاركت «تله 2» سوئد، مشاورت شركت بین‌المللی «میسون»، سرمایه‌گذاری خارجی «اینترنشنال بانك» و «كامویك» ـ كه بالاترین امتیاز فنی و كم‌ترین قیمت را داشتند  در تاریخ 30/1/82 برنده مناقصه عرضه دومیلیون سیم کارت تلفن همراه پیش پرداخته شناخته شد.

بنابر اعلام روابط عمومی مخابرات ایران پس از اعلام فراخوان مناقصه نمایندگان 72 شركت مراجعه و اسناد مناقصه را خریداری كردند، اما در مهلت مقرر تنها 35 شركت اسناد تكمیل شده را ارایه نمودند كه پس از بررسی‌های متعدد و گسترده‌ فنی و اقتصادی تنها 8 شركت تأیید صلاحیت شدند.  در ارزیابی‌های مجدد پیشنهادهای 5 شركت مورد تأیید نهایی قرار گرفت و به مرحله‌ گشایش پاكت‌های پیشنهاد قیمت راه یافت كه از میان آن‌ها "تعاونی اسلامی مجتمع صنعتی رفسنجان" بیشترین امتیاز را کسب و برنده مناقصه شد.

ظاهرا قرارداد نهایی میان طرفین در تاریخ ۸۲/۱۱/۲۸ امضا شد و همان زمان دکتر علی اکبر صنعتی در مقام مدیرعامل وقت شركت مخابرات ایران عمده‌ترین دلیل تاخیر در امضای قرارداد تلفن‌ همراه اعتباری را "مشكلات داخلی مجتمع صنعتی رفسنجان" عنوان كرد،اما مشخص نکرد با وجود این تعلل و تاخیر بلندمدتٍ تعاونی رفسنجان چرا شرکت مخابرات هیچگونه اعمال فشار یا اقدامی برای رفتن به سراغ نفر دوم مناقصه را مطرح یا انجام نداده است.

غولهایی که دست خالی برگشتند

شرکت مخابرات ایران نكات قابل توجه مناقصه‌ یاد شده را حضور قوی شركت‌های مطرح مخابراتی اروپایی و چند ملیتی به عنوان اپراتور، مشاور، سرمایه‌گذار و تولید كننده‌ تجهیزات در مناقصه دانست كه از جمله به حضور غولهای مخابراتی ای چون تله2، SFR، ترك سل، میلی كام، موبیل كام، الوطنیه و اوجر به عنوان اپراتور، شركت‌های نت كام، ایركام، سوفركام، میسون و نت2 و به عنوان مشاور  گلف بانك، الوطنیه، اوجر، میلی كام، فوائ غانم، وام بروك، اینترنشنال بانك و كامویك به عنوان سرمایه‌گزار خارجی اشاره كرده بود که از بین آنها شرکت تعاونی رفسنجان برنده مناقصه شده است!

شرکت مخابرات ایران در پایان اطلاعیه خود پیشبینی کرده بود این سیم کارتها در پایان همان سال (1382) واگذار شوند که البته این اتفاق خیلی دیرتر از وعده ها و تعهدات داده شده افتاد و سیم کارت های اعتباری با عنوان تجاری "تالیا" با بیش از یکسال تاخیر در خرداد 84 توزیع شدند.

ناظران مناقصه

طبق اعلام روابط عمومی شرکت مخابرات ایران به منظور سرعت بخشیدن و هدایت روند مناقصه و نیز شفافیت آن، كلیه‌ مراحل اساسی زیر نظر كمیته‌ راهبردی با عضویت نمایندگان قوه‌ قضاییه، قوه‌ مقننه، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، وزارتخانه‌های امور اقتصادی و دارایی و اطلاعات، 2 تن از استادان بخش مخابرات دانشگاه‌ها، 3 نفر از معاونان وزارتخانه و به ریاست سید احمد معتمدی وزیر وقت پست و تلگراف و تلفن (که مدتی بعد به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تغییر نام داد) به پیش رفته و مورد تأیید قرار گرفته است و حتی گفته شد که چندین بار به شرکت ها برای حضور قوی تر در مناقصه فرصت داده شد!

رد ایرادات و ابهامات وارد شده به مناقصه

یک ماه بعد و در تاریخ 8 اردیبهشت ماه 1382 داوود زارعیان مدیرکل روابط عمومی شرکت مخابرات ایران در مصاحبه ای با خبرنگار ایسنا با تشریح دست و پا شکسته سیم کارتهای پیش پرداخته (PriPaid) درباره زمان واگذاری این سرویس گفت: پیش‌بینی شركت مخابرات در واگذاری تلفن همراه اعتباری، پایان امسال است!

 وی درپایان همین مصاحبه درباره‌ اظهار نظری مبنی بر اشكال قانونی در مناقصه‌ تلفن همراه اعتباری و انتخاب یك شركت تعاونی با وجود نسبت خانوادگی با یكی از مسوولان شركت مخابرات (مهندس حسین بهرامپور مدیرعامل مجتمع صنعتی رفنسجان و مدیر پروژه تالیا از اقوام نزدیک دکتر علیرضا بهرامپور مدیرعامل وقت شرکت مخابرات ایران است) گفت:« این مناقصه با حضور دستگاههای نظارتی انجام شده و تمامی ضوابط قانونی رعایت شده است و هیچ گونه ایراد قانونی نمی‌توان به آن گرفت! »

بدقولی های تالیا

- تاخیر در راه اندازی شبکه

عمده ترین بدقولی تالیا تا پیش از واگذاری، تاخیر بیش از یکساله اش در راه اندازی شبکه است: نتیجه مناقصه پیمانکار اپراتور تلفن همراه اعتباری کشور 30 فرودین 82 اعلام شد و مدیران مختلف شرکت مخابرات ایران و حتی شخص سید احمد معتمدی (وزیر وقت ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور) بارها و بارها اعلام کردند که این شبکه تا پایان همان سال (1382) سرویس دهی خود را به مشترکان آغاز خواهد کرد.

این درحالی ایست که تالیا با بیش از یکسال تاخیر در تاریخ 4ام خردادماه 84 رسما شبکه خود را راه اندازی کرد!

شایان ذکر است که باوجود اینکه نتیجه مناقصه در تاریخ 30 فروردین 82 اعلام شد یازده ماه بعد و در تاریخ ۸۲/۱۱/۲۸ قرارداد نهای مابین طرفین امضا شد!

- کیفیت پایین شبکه

تا قبل از افتتاح شبکه تالیا ، هیچ کس فکر نمیکرد شبکه ای ضعیف تر و بی کیفیت تر از شبکه تلفن همراه دولتی ایران ( TCI ) وجود داشته باشد ! اما بعد از آغاز واگذاری سیم کارت های این اپراتور و زیر بار رفتن شبکه تالیا ، TCI رو سفید شد چرا که تالیا ثابت کرد میشود شبکه ای بی کیفیت تر از شبکه تلفن همراه دولتی کشور وجود داشته باشد !

تالیا فعلا فقط در محدوده شهر تهران سرویس دهی میکند اما در همین محدوده هم مشکلات بسیاری ناشی از نقاط کور گسترده ، ترافیک بالای شبکه ، همپوشانی نامناسب دکل های BTS ، کمبود لینک های ارتباطی از تالیا به شبکه تلفن ثابت و سیار دولتی کشور ، اختلال در مرکز SMS تالیا و کمبود و اختلال در لینک پیوند دهنده SMS Center تالیا به TCI و حتی نبود برق در محل سایت های BTS مشترکان تالیا را مدتهاست زجرکش کرده است.

تالیا درحالی گوی سبقت بی کیفیتی را از شبکه TCI ربود که پیشتر مدیرعامل آن یعنی حسین بهرامپور وعده دستیابی به "شبكه‌ ای كارآمد" با ظرفیت سرویس دهی كامل برای 3 میلیون مشترك در 3 سال آینده را داده بود و جری مابس مدیر وقت ارشد این شبکه از آمادگی دو شركت tele2iran و مجتمع صنعتی رفسنجان برای کمک به شركت مخابرات ایران در زمینه‌ افزایش ظرفیت شبکه تلفن همراه دولتی کشور ارائه خبرداده بود!

- وعده سر خرمنٍ 2 میلیون مشترک تا پایان سال !

سید احمد معتمدی وزیر ICT وقت کشور در سخنرانی افتتاحیه اش در همایش مدیران شرکتهای مخابرات استانهای سراسر کشور در تاریخ 6ام تیرماه 1382 قول واگذاری دومیلیون سیم کارت اعتباری تا پایان سال 82 در سراسر کشور را داده بود.همچنین در "گردهمایی پروژه‌ تلفن همراه اعتباری" که ‌٣٠ اردیبهشت ماه 83 و با حضور ”دكتر معتمدی” ، ”مهندس حسین بهرامپور” مدیرعامل مجتمع صنعتی رفسنجان، ”جری مابس” مدیر ارشد وقت پروژه‌ تلفن همراه اعتباری در ایران و ”مارك بیلز” از اعضای هیات مدیره‌ی شركت Tele2AB و در محل سالن همایش‌های بین المللی صدا و سیما برگزار شد”جری مابس” مدیر ارشد پروژه‌ تلفن همراه اعتباری در ایران گفت: شركت زیمنس توانایی تامین ‌٢ میلیون مشترك تلفن همراه را دارد و برای این كار از خدمات tele2 و مشاوره‌ شركت نت‌كام هم استفاده می‌كند و برای ‌٢ میلیون مشترک‌ برنامه‌ریزی كرده‌ایم و تا این تاریخ شبكه به طور كامل راه‌اندازی می‌شود و در این پروژه‌ هدف ما این است كه ظرفیت كارت‌های اعتباری را بالا ببریم. جری مابس که بعدها جای خود را به پرل لارسن داد حتی پا را از این هم فراتر گذاشته و با اعتماد به نفس گفته بود دو شركت tele2iran و مجتمع صنعتی رفسنجان در صورت نیاز آماده اند تا به شركت مخابرات ایران كمك‌هایی در زمینه‌ افزایش ظرفیت شبکه تلفن همراه دولتی کشور ارائه کنند! در همان همایش ”مهندس حسین بهرامپور” مدیرعامل مجتمع صنعتی رفسنجان وعده دستیابی به شبكه‌ ای كارآمد با ظرفیت سرویس دهی كامل برای 2 میلیون مشترك در 3 سال آینده را داد و اضافه کرد "بر اساس برنامه‌ زمانبدی شده مجری موظف است در سال اول، یك میلیون شماره‌ تلفن همراه اعتباری را به مشتركین خود واگذار کند.

وعده های وزیر وقت ارتباطات، مجری پروژه و مدیر ارشد پروژه در حالی بیان شد که امروز یعنی در واپسین روزهای سال 84 و پس از گذشت دستکم دو سال،شبکه تلفن همراه اعتباری تالیا تنها توانسته به کمتر از 500هزار مشترک آنهم فقط در سطح شهر تهران سرویس دهی کند و در جدیدترین وعده داده شده، مدیر روابط عمومی اش در پایان مصاحبه هفته گذشته خود با خبرنگار ایسنا صحبت از اوایل تابستان سال آینده را برای کسب حدنصاب دومیلیون مشترک به میان آورده است.

بعدها رمضانعلی صادق زاده رئیس کمیته مخابرات مجلس در گفتگویی خبر از بازخواست مجلس بابت تاخیر فوق را داد و تصریح کرد از وزارتخانه و سازمان مدیریت گله كردیم كه با توجه به اینكه قرارداد پروژه در ‪ ۸۲/۱۱/۲۸اجرایی شده بود و قرار بود ظرف دو سال، یعنی تا ‪ ،۸۴/۱۱/۲۸دو میلیون سیم كارت اعتباری واگذار شود، چرا تنها ‪۲۵ درصد از سیم‌كارتها آن هم با كیفیت بسیار پایین ، واگذار كرده‌اند.

-         تالیا از تهران بیرون نرفت !  

در همان همایش ”مهندس حسین  بهرامپور” مدیرعامل مجتمع صنعتی رفسنجان نوید دستیابی به شبكه‌ ای كارآمد با ظرفیت سرویس دهی كامل برای2 میلیون مشترك در 3 سال آینده را داد و اضافه کرد "بر اساس برنامه‌ زمانبدی شده مجری موظف است در سال اول، یك میلیون شماره‌ تلفن همراه اعتباری را به مشتركین واگذار كند كه در این فاز، تهران و مراكز 28 استان تحت پوشش این سرویس قرار خواهند گرفت و در سال دوم ضمن تكمیل عملیات سال اول تمامی كشور زیرپوشش قرار خواهد گرفت و ظرفیت به 2 میلیون مشترك افزایش خواهد یافت" همانطور که بهرامپور گفت تالیا موظف بود در سال اول یک میلیون شماره واگذار کند اما امروز و بعد از گذشت نزدیک به سه سال از اعلام برنده مناقصه و یک سالگی شبکه، تالیا تنها  455 هزار و 855 مشترک محدود به شهر تهران را داراست و درحالی به اولین سالگرد تولد تالیا (چهارم خردادماه) نزدیک میشویم که خبری از راه اندازی شبکه در 28 مرکز استان مورد تعهد نیست و تنها نام شهرهای چون قم و مشهد زمزمه میشود!

- محدودیت و سوء استفاد از  کارت شارژهای تالیا

علیرغم اعلام اولیه مدیران تالیا در خصوص ابعاد گسترده شبکه توزیع کارت های شارژ تالیا مشترکین این شبکه طی 10 ماهی که از راه اندازی رسمی این شبکه میگذرد بارها با نبود کارت شارژهای تالیا در بازه های زمانی مختلف مواجه شده و حتی به این دلیل امتیاز سیم کارت خود را از دست داده اند.

از دیگر مشکلات مربوط به تالیا کارت میتوان به سوء استفاده فرصت طلبان از طریق جعل کارت شارژهای تالیا ، سرقت رمز کارت ها و فروش بیشتر از قیمت مصوب توسط نمایندگی ها اشاره کرد.

- باز هم خلف وعده: تالیا GPRS ندارد !

پیش از افتتاح شبکه تالیا مدیران این شبکه وعده امکان ارسال و دریافت تصاویر رنگی،انیمیشن،موسیقی و ویدئو کلیپ و کلا پیامهای چند رسانه ای (MMS) را داده بودند و حتی دكتر سید احمد علمایی مدیركل دفتر مشاركت‌های بخش غیردولتی و مجری سیم‌كارت اعتباری در شركت مخابرات ایران اعلام کرده بود که سیم‌كارت‌های اعتباری، قابلیت‌های ویژه‌ای نسبت به سیم‌كارت‌های معمولی تلفن همراه در اختیار مشتركان قرار خواهند داد و با استفاده از تلفن همراه اعتباری، سرویس MMS نیز كه قابلیت ارسال و دریافت تصاویر و عكس هم در اختیار قرار می‌دهد قابل استفاده خواهد بود. وی در آن گفتگو تصریح كرده بود: شبكه‌ی “پری‌پید“ روی شبكه‌ IN یا هوشمند قرار خواهد گرفت كه این نكته سرویس‌های ارزش افزوده‌ی زیادی برای شبكه و مردم به دنبال خواهد داشت و  ‌٥ درصد مشتركان در این شبكه‌ی تلفن همراه می‌توانند از Gprs كه نسل ‌٥/٢ شبكه‌های سیار است استفاده كنند و بدین ترتیب این امكان ایجاد می‌شود كه علاوه بر صوت، سرویس دیتا با سرعت بیشتری در اختیار مشتركان قرار داده ‌شود، همچنین امكان ارتباط با اینترنت و استفاده از سرویس‌های اینترنت از طریق گوشی تلفن همراه فراهم خواهد شد و حداقل سرعت در این مورد حدود ‌٣٠ تا ‌٣٥ كیلوبیت بر ثانیه خواهد بود.

اما امروز و بعد از نزدیک به حدود ده ماه از راه اندازی این شبکه خبری از خدمات مبتنی بر GPRS و MMS و دیتا بر روی این شبکه به میان نمی آید و فهرست سرویس های ویژه و ارزش افزوده ارائه شده در این شبکه تقریبا  همان چیزی است که در شبکه تلفن همراه دولتی موجود با تعرفه های پایین تر ارائه میشود.

انتقادات به تالیا جدی تر میشود...

مجلس تالیا را بازخواست میکند

دوشنبه 19ام دیماه سال جاری ایرنا مصاحبه رییس كمیته مخابرات مجلس شورای اسلامی را منتشر کرد که طی آن دکتر رمضانعلی صادق زاده اعلام كرد: یك ماه به وزارت ارتباطات و شركت تالیا فرصت دادیم كه اقداماتی برای بهبود كیفیت سیم‌كارت اعتباری انجام دهند.

وی اظهار داشت: وضع موجود سیم‌كارت اعتباری تلفن همراه بعد از ظهر روزگذشته با حضور مدیر عامل شركت تالیا، وكیل حقوقی وی ، رییس سازمان تنظیم مقررات ، نماینده بخش ارتباطات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و نمایندگانی از دفتر مشاركت مردمی و عمومی وزارت ارتباطات در این كمیته بررسی شد.

وی افزود: ما، هم از نظر كیفیت و هم از نظر نحوه واگذاری سیم‌كارتهای اعتباری بشدت گله كردیم و آقای "بهرامپور" مدیر عامل تالیا، گزارشی را از وضع موجود داد و معلوم شد فازبندیهای پروژه اجرا نشده و كیفیت ، مطلوب نیست.

صادق‌زاده گفت: از وزارتخانه و سازمان مدیریت گله كردیم كه با توجه به اینكه قرارداد پروژه در ‪ ۸۲/۱۱/۲۸اجرایی شده بود و قرار بود ظرف دو سال، یعنی تا ‪    ۸۴/۱۱/۲۸ دو میلیون سیم كارت اعتباری واگذار شود، چرا تنها ‪۲۵ درصد از سیم‌كارتها را آن هم با كیفیت بسیار پایین ، واگذار كرده‌اند.

رییس كمیته مخابرات وابسته به كمیسیون صنایع و معادن مجلس گفت: نكته دوم كه مطرح كردیم این بود كه آینده قرارداد بسیار مبهم است و مشخص نیست بقیه واگذاری سیم‌كارتها در پروژه‌ای كه مهلت تكمیل آن ، یك ماه دیگر تمام می‌شود، چگونه خواهد بود و اگر با كیفیت فعلی پیش برود، اصلا قابل قبول نیست .

به گفته صادق‌زاده، بهرامپور در پاسخ ، شماری از نكات موجود در قرارداد را مطرح كرد و از جمله اینكه مجتمع پسته رفسنجان در حالی در مناقصه قرارداد برنده شد كه نكاتی چون مشاور، اپراتور همكار و تجهیزاتی كه باید به این مجتمع در پروژه اعطا شود، در آن ملحوظ بود ولی پس از برنده شدن حین اجرای این مفاد با مشكلاتی مواجه شد.
نماینده مردم رشت در مجلس همچنین افزود: بهرامپور گفت كه از جمله مشكلات اجرایی متوجه این مساله است ، چون شركتهایی كه باید این كمكها و تجهیزات را ارائه دهند، انحصاری بودند، در اجرا همكاری نمی‌كردند و بخشی را نیز به ابهاماتی كه در خود قرارداد بود، ارتباط داد و گفت كه مسوولان وزارت ارتباطات همكاری لازم را با ما نكرده‌اند.

صادق‌زاده در ادامه گفت: دكتر "معصوم فردیس" رییس سازمان تنظیم مقررات و معاون وزیر ارتباطات نیز جواب داد كه ما تا حد امكان همكاری كرده‌ایم ولی چون این پروژه اولین تجربه واگذاری امور تصدیگری بخش مخابرات به بخش خصوصی بوده‌است، پیش‌بینی می‌كردیم كه مشكلاتی پیش بیاید.

رییس كمیته مخابرات مجلس افزود: از آقای "امیراحمدی" نماینده سازمان مدیریت نیز انتقاد كردیم كه این سازمان نظارت كافی بر روی این قرارداد نداشته است و با توجه به اینكه این قرارداد با آحاد مردم در ارتباط است ، اثرات منفی خواهد داشت.

به گفته صادق‌زاده، "یك ماه به وزارتخانه، سازمان مدیریت و شركت تالیا فرصت دادیم كه مشكلات داخلی خود را حل كنند و یك ماه دیگر، در اواخر بهمن- ماه، مجددا این جلسه را در كمیته برگزار كنیم تا تالیا جدول زمان‌بندی خود را برای اجرای پروژه به كمیته بیاورد و از نظر كیفیت نیز باید اقداماتی انجام دهد تا به حد استاندارد برسانند".

وی افزود: گفتیم كه اگر نتوانید این اقدامات را انجام دهید، ما در جهت لغو این قرارداد حركت می‌كنیم و یا اصلا اجازه واگذاری سیم‌كارت اعتباری را نمی‌دهیم و یا مجددا وزارت ارتباطات را ملزم می‌كنیم كه مناقصه جدیدی را برگزار كند.

انتقاد وزیر ارتباطات از وضعیت تالیا

در تاریخ 15ام بهمن ماه و در حاشیه سفر استانی رئیس جمهور به استان فارس،دکتر سلیمانی وزیر فعلی ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور در جمع خبرنگاران محلی به واگذاری سیم كارت های اعتباری اشاره كرده  و گفته بود: پیمانكار مربوط " تالیا" براساس برنامه , فعالیت خود راانجام نداده و از زمان پیش بینی شده مدت زمان قابل توجهی عقب است .

وی با بیان اینكه این سامانه اكنون فقط در تهران راه‌اندازی شده است افزود : امكانات و ظرفیت های شبكه در شش شهر دیگر ایجاد شده است و امیدواریم واگذاری آن در این كلا‌ن شهرها نیز آغاز شود .

این گزارش در دو صفحه منتشر شده است > برای مشاهده صفحه دوم اینجا را کلیک کنید