حدود یازده سال از واگذاری اولین سری سیم کارت های تلفن همراه در ایران میگذرد.  تا ‏هشتمین سال جا افتادن این وسیله ارتباطی در میان مردم قابلیت ‏SMS‏ گوشی ‏مشترکین یک قابلیت "اضافی" و "بدون کاربرد" بود چرا که خدمات دریافت و ارسال کوته ‏پیام توسط اداره ارتباطات سیار شرکت مخابرات ایران (که حالا دیگر به شرکت ارتباطات ‏سیار تغییر نام داده) ارائه نمیشد و آن دسته از مشترکینی که میخواستند از همه قابلیت ‏های گوشی هایشان استفاده کنند از این منو بعنوان دفترچه یاداشت یا نوتپد استفاده ‏میکردند!‏

اختلالات ‏SMS‏ آغاز میشود...‏
درست سه سال از راه اندازی رسمی ‏SMS Center‏ مخابرات در میدان توپخانه میگذرد اما ‏ظاهرا بازهم بنا نیست شهروندان توفیق استفاده از یک خدمت ساده و بی دردسر از ‏شرکت مخابرات و وزارتخانه عریض و طویل "ارتباطات و فناوری اطلاعات" را داشته باشند. 

اختلالات و مصائب ناشی از ‏SMS‏ از همان زمان ثبت نام عمومی از متقاضیان و عرضه در ‏واپسین روزهای اسفند 81 شروع شد:گاهی اوقات ‏SMS‏ بدست گیرنده نمیرسد،‏‎ SMSبا ‏تاخیر بدست گیرنده میرسد،‎ SMS‏ ارسال نمیشود، خطا در ارسال ‏SMS‏ یا عدم تحویل به ‏مقصد گزارش میشد اما گیرنده آن را دریافت میکرد، یک پیام چندین بار بدست گیرنده ‏میرسید و ...‏

حالا بعد از‎ ‎‏ گذشت سه سال از عرضه ‏SMS‏ به مشترکین شبکه تلفن همراه دولتی ‏کشور مشترکین به اختلالات گاه و بیگاه و گاه زجرآور این بستر ارتباطی عادت کرده اند، ‏همانگونه که بیش از یازده سال است به شبکه پراختلال تلفن همراه کشور عادت کرده ‏اند اما این اختلالات در اعیاد و مناسبت های ملی و مذهبی کشور به اوج خود میرسد و ‏باز آه از نهاد مشترکین بخت برگشته مخابرات برمی آورد اما این اختلالات به شکل دیوانه ‏کننده ای در زمان تحویل سال نو رخ مینمایاند : ساعت ها امکان ارسال و دریافت ‏SMS‏ ‏ممکن نیست ! ‏

نوروز 82 ‏
نوروز 82 تنها عیدی بود که ‏SMS‏ مشترکین بی دردسر به مقصد میرسید چراکه کمتر از دو ‏هفته از ثبت نام عمومی متقاضیان ‏SMS‏ گذشته بود و مشترکین چندانی قابلیت ارسال ‏SMSشان فعال نشده بود.‏

نوروز 83‏
نوروز 83 در حالی که ‏SMSایرانی جشن تولد یکسالگی اش را جشن میگرفت اولین مورد ‏از این گونه اختلالات شدید آشکار شد: قربان رستمى مسئول ‏SMSC‏ شرکت مخابرات ‏ایران در تاریخ ۲۷ اسفند ۸۲ (یعنى ۳روز مانده به تحویل سال نو) در مصاحبه اى با خبرنگار ‏ایسنا گفت:در ایام تعطیلات، بحران خاصى براى ارسال و دریافت پیام كوتاه پیش بینى ‏نمى‌شود و نیاز به تمهیدات خاصى در این زمینه وجود ندارد.‏
اما در عمل درست ساعت ۱۰ و ۱۸ دقیقه و ۳۷ ثانیه اول فروردین 83 امسال همزمان با ‏در شدن توپ سال نو تِلِنگِ مرکز کوته پیام شرکت مخابرات ایران هم در رفت و ‏SMS‏ ‏چینی اش مقلب القلوب شد !‏

نه ‏SMSای ارسال میشد و نه دریافت ! گوشیها شبکه را شناسایی میکرند و ‏Network ID‏  ‏‏"‏IR TCI‏" یا "11 – 432" روی صفحه اصلی گوشی به مشترکان لبخند میزد اما نه امکان ‏ارسال کوته پیام وجود داشت و نه حتی برقراری یک مکالمه ساده !

در همان مصاحبه قربان رستمی گفته بود که "در ترافیك‌های بالا برای نمونه از هر 100 ‏شماره گیری، 50 تا 60 مورد آن لغو می‌شود، در حالی كه در ‏sms‏ در ترافیك‌های بالا از هر ‏‏100 پیام تنها10 مورد آن انجام نمی‌شود"‏
اما چنین نشد: درست از ساعت ۱۰  و ۱۸ دقیقه و ۳۷ صبح سه روز بعد از این گفتگو تا ‏غروب آفتاب همان روز شبکه کوته پیام کشور مختل شده بود و امکان ارسال و دریافت ‏SMS‏ وجود نداشت. نگارنده همان زمان یک مجموعه آزمون روی شبکه انجام داد: به ‏فاصله یک ساعت یک بار هر بار ۵۰ بار برای ارسال کوته پیام در موقعیت آنتن دهی ‏مطلوب تلاش شد،تا ساعت ۱۳ حتی یک ‏SMS‏ هم ارسال نشد و بعد از آن تا ساعت ۱۷ ‏بعد از دهها بار تلاش تنها یکی-دو پیام ارسال میشد و از ساعت ۱۷ به بعد وضع کمی ‏بهتر شد چرا که به ناگاه دهها ‏SMS‏ در راه مانده تحویل شد و دهها ‏SMS‏ در راه مانده ‏دریافت، از حدود ساعت ۲۰ و بعد از تقریبا ۱۰ ساعت شبکه به حالت عادی خود بازگشت ‏‏! البته قطعا ۸۰۰هزار مشترک دیگر که آن زمان سرویس کوته پیامشان فعال بود هم ‏اختلال اعصاب خوردکن فوق را به یاد میآورند.‏

پانزده روز بعد یعنی در ۱۶ام فرودین ۸۳ مهندس سید حسن رضوی معاون وقت امور ‏ارتباطات سیار شركت مخابرات ایران در گفت‌وگو با ایسنا مدعی شد:"در ایام نوروز، نه ‏تنها مشكلی در سیستم ‏SMS‏ پیش نیامد، بلكه بیشترین پیام‌ها برای ارسال پیام‌های ‏تبریك سال نو، میان مشتركان رد و بدل شد و تا كنون اشكالی در سیستم‌های ‏SMS‏ به ‏وجود نیامده است و این سیستم از ابتدای راه‌اندازی به خوبی كار می‌كند و حتی كمتر از ‏ظرفیت سیستم، متقاضی وجود دارد"!!!‏

مهندس رضوی علت اختلالات فوق را پر شدن حافظه گوشی مشترکین به علت پاک ‏نکردن پیامهای قدیمی و  خاموش بودن دستگاه گوشی مشترکین دانست اما مشخص ‏نکرد عدم رسیدن پیام به شبکه و دریافت به یکباره دهها پیام از سوی دیگر چه ربطی به ‏خاموش بودن دستگاه یا پرشدن بافر و ‏Memory‏ گوشیهای موبایل دارد؟!‏

دو روز بعد از اظهارات حسن رضوی و در تاریخ در تاریخ ۱۸/۱/۸۳روابط عمومى شرکت ‏مخابرات ایران هم اطلاعیه اى صادر کرده و مدعی شد طى دو هفته‌ نخست سال تعداد ‏‏‌٢٧ میلیون و ‌٥٨٤ هزار و ‌٥١٨ پیام، توسط سرویس پیام كوتاه ارسال شده، كه از این ‏تعداد در هر روز حداكثر ‌٤٨/٩٧ و حداقل ‌٢٤/٩٧ درصد از پیام‌هاى ارسالى با موفقیت ‏دریافت شده‌ بود!‏
رقم بالاى ارسال موفقیت آمیز ۲۷ میلیون و ‌٥٨٤ هزار و ‌٥١٨ پیام در دوهفته نخست سال ‏و تقاضاى فعال سازى سرویس براى هزار و ‌٩٤٧ مشترك نشان دهنده اقبال و نفوذ ‏سرویس کوته پیام در میان مشترکین تلفن همراه کشور بود. طبق آمار شرکت مخابرات تا ‏فروردین هشتاد و سه  ‌٩٢٧ هزار و ‌٧٢٩ مشترك کوته پیام مخابرات شده بودند.‏

بعد ها و در واپسین روزهای اسفند 83 مدیرکل روابط عمومی شرکت مخابرات ایران در ‏مصاحبه ای از رقم 612 میلیونی ترافیک ‏sms‏ در سال 83 خبر داد.‏
داوود زارعیان گفته بود: با واگذاری‌های جدید سیم‌كارت‌های تلفن‌همراه، در هفته‌ی آتی ‏تعداد مشتركان تلفن‌همراه در كشور به 5 میلیون نفر می‌رسد كه از این تعداد یك میلیون ‏و 510 هزار و 714 نفر دارای (‏SMS‏) سرویس پیام كوتاه هستند. وی افزوده بود که "در ‏هفته‌ گذشته 21 میلیون و 189 هزار و 101 عدد ‏SMS‏ با موفقیت رد و بدل شد كه این ‏تعداد در هفته‌ قبل از آن 19 میلیون و 769 هزار و 722 عدد بود."‏
زارعیان گفته بود در 3 ماهه‌ اول سال جاری به طور میانگین هر هفته 10 میلیون ‏SMS، ‏‎6‎‏ ‏ماه بعد 13 میلیون و 3 ماه آخر سال 83 به طور میانگین بیش از 15 میلیون ‏SMS‏ رد و بدل ‏شده است.‏
وی همچنین پیشبینی کرده بود كه در هفته‌ اول فروردین 84 بیش از 35 میلیون پیام كوتاه ‏رد و بدل شود.‏

نوروز 84‏
نوروز 84 هم مانند نوروز 83 مرکز کوته پیام شرکت مخابرات ایران (‏SMSC‏) همزمان با ‏تحویل سال نوی ایرانی مختل شد.‏

از ساعت ۱۵ اول فروردین ۸۴ ارسال و دریافت کوته پیام با اختلال شدیدی همراه بوده که ‏در فاصله ساعت ۱۳:۴۵ تا ۱۶ به اوج خود رسید و تقریبا امکان ارسال و دریافت هیچ کوته ‏پیامی وجود نداشت.‏

SMS‏ برای همه ! ‏
در حال حاضر بیش از 8 و نیم میلیون مشترک شبکه تلفن همراه دولتی وجود دارد که ‏سرویس ‏SMS‏ 3 و نیم میلیون نفر از آنان فعال است که در حال حاضر بر روی دو ‏SMS ‎Center‏ میدان امام و شیراز با شماره های مرکز پیام +9891100500 و +9891100510 ‏فعال است.‏

به گزارش آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا) شرکت ارتباطات سیار به ‏دنبال آن است که تا پایان سال جاری امکان استفاده از این سرویس را برای همه ‏مشترکان خویش فراهم سازد و برای فراهم ساختن بستر مخابراتی لازم اقدام به ‏برگزاری مناقصه توسعه 9 میلیونی مرکز کوته پیام از طریق راه اندازی 4 تا 5 مرکز ‏SMS‏ ‏جدید نمود که طبق اطلاعات واصله به خبرنگار ایستنا تا بحال دو مرکز جدید آن فعال شده ‏که به مرور زیر بار میرود.‏

به گزارش خبرنگار ایستنا مسئولین شرکت ارتباطات سیار بنا دارند روش ثبت نام و فعال ‏سازی ‏SMS‏ را برای متقاضیان جدید تغییر دهند و با راه اندازی زیرساخت های لازم برای ‏شبکه هوشمند (‏IN‏) امکان فعال سازی خودکار ‏SMS‏ را بعد از اولین تلاش مشترک برای ‏ارسال کوته پیام را فراهم سازند و البته هزینه فعال سازی سرویس را در قبض دوره ای ‏مشترک احتساب نمایند.‏

آیا ‏SMS‏ ایرانی نوروز امسال هم مقلب القلوب میشود ؟!‏
نوروز ۸۳ شبکه تلفن همراه کشور سه میلیون و چهارصد و چهل و نه هزار و هشتصد و ‏هفتاد و شش مشترک داشت که از این تعداد ‏SMS‏ تنها ۸۰۰هزار نفر از مشترکانش فعال ‏بود و ۲۰۰هزار شماره از ظرفیت ‏SMS Center‏ مخابرات خالی بود ، نوروز ۸۴ بیش از چهار ‏و نیم میلیون مشترک تلفن همراه در کشور وجود داشت و امکان ارسال ‏SMS‏ برای یک و ‏نیم میلیون نفرشان فعال شده و حالا در آستانه نوروز 85 هشت و نیم میلیون مشترک ‏تلفن همراه در کشور وجود دارد که امکان ارسال ‏SMS‏ بیش از 3 و نیم میلیون نفر از آنان ‏فعال است و مسئولین شرکت ارتباطات سیار هم از قصدشان برای فعال سازی ‏SMS‏ ‏تمام مشترکین متقاضی تا پایان امسال خبر میدهند.‏

اما در شرایطی که اختلالات شبکه تلفن همراه دولتی کشور به بالاترین میزان خود ‏رسیده و انجام یک مکالمه عادی یا تبادل ‏SMS‏ در روزهای عادی با مشکل و اختلال مواجه ‏است و با همه این اوصاف و وعده ها و با تبریک پیشاپیش سال نوی ایرانی دوستانه به ‏شما پیشنهاد میکنم که سر سفره هفت سین امسال هم به ‏SMS‏ ایرانی دل نبندید و ‏بدنبال راه دیگری برای رساندن پیام تبریک به دوستان و آشنایانتان باشید!‏

به تالیا هم دل نبندید 
وضعیت شبکه تلفن همراه اعتباری تالیا از شبکه ‏TCI‏ هم بدتر است و به همین نسبت ‏وضیعت تبادل ‏SMS‏ میان مشترکان ‏TCI‏ و تالیا زجر آور است و در حالت عادی هم تبادل ‏SMS‏ میان این دو شبکه با ساعت ها تاخیر مبادله میشود چه رسد به ساعات تحویل ‏سال نو ! ‏
به گفته کارشناسان این اختلالات ناشی از کمبود پهنای باند لینک ارتباطی میان ‏SMS ‎Center‏ تالیا و مخابرات است.‏

راه های دیگر برای ارسال پیام تبریک سال نو
گفتم که برای رساندن پیام تبریک سال نو به اطرافیانتان حداقل در روز تحویل سال نو به ‏SMSایرانی-چینی مخابرات دل نبندید و به فکر راههای دیگری برای ارسال پیام باشید. در ‏اینجا برخی از آن راهها را میخوانید:‏

‏- دست پیش بگیرید: متنی تهیه کنید و در آن پیشاپیش سال نو را تبریک بگویید و برای ‏دوستان و آشنایان خود ارسال کنید!‏

‏- پست صوتی بفرسیتد: اگر شما هم یکی از معدود مشترکان این سرویس باشید باید ‏بگویم یک جایگزین خوب و حتی بهتر برای ارسال پیام تبریک سال نو پیدا کرده اید (البته ‏به شرطی که ‏VMS Center‏ هم به سرنوشت ‏SMS CEnter‏ دچار نشود) برای ارسال پیام ‏صوتی به دوستانتان ابتدا ۰۹۹۱۲ را با گوشی خود شماره گیری کنید در صورت فعال بودن ‏سرویس بعد از پیام خوش آمدگویی شماره ۴ را فشار دهید و سپس پیام تبریک خود را ‏بگویید و سپس کلید  # را فشار دهید و سپس دوباره دکمه # را فشار دهید. حالا عدد ‏‏03192130 رای برای ارسال پیام صوتیتان در ساعت 21 و 30 دقیقه روز اول فروردین 85 ‏‏(چند دقیقه مانده به تحویل سال) وارد کنید و دکمه # را فشار دهید و سپس دوباره دکمه ‏مربع را فشار دهید. حالا حالا شماره تلفن همراه و یا ثابت اقوام و خویشانتان را وارد کنید ‏‏(برای مشترکان تلفن ثابت در ابتدای شماره کد شهر را هم وارد کنید) و سپس دکمه # ‏را فشار دهید.  پس از تایید شماره برای وارد کردن شماره دوست دیگرتان دکمه ۵ را ‏فشار دهید و شماره جدید را وارد کنید و در انتها # را فشار دهید. به تعداد شماره ‏تلفنهای اقوام و دوستانتان این کار را تکرار کنید و در انتها دکمه # را فشار دهید و تماس ‏را قطع کنید و امیدوار باشید که در روز اول سرور پست صوتی به وضعیت سرور کوته پیام ‏تبدیل نشود !‏

‏- شماره مرکز کوته پیام خود را تغییر دهید: شماره مرکز کوته پیام گوشی خود را از ‏‏+۹۸۹۱۲۰۰۵۰۰ به +۹۸۹۱۱۰۰۵۱۰ تغییر دهید. این شماره ‏SMS Center‏ شیراز است که ‏گروه امن افزار دانشگاه شریف آن را نصب و راه اندازی کرده است! البته این ‏SMS Center‏ ‏هم با توجه به ظرفیت پائینش چندان قابل اطمینان نیست.‏

‏- اس ام اس خود را قبل از ساعت ۱۵ یا فردای سال تحویل ارسال کنید: میدانم که این ‏خود به نوعی پاک کردن صورت مساله است اما وقتی که نتوانستید بوسیله تلفن ‏ثابت,همراه,‏SMS‏,پست صوتی و ‏SMS Center‏ شیراز پیام خود را ارسال کنید باید دست ‏روی دست بگذارید و منتظر کم شدن ترافیک شبکه و بهبود وضعیت سرویس دهی به ‏مروز زمان باشید !‏

‏- ایمیل بزنید: پست الکترونیک را برای همین زمانها ساخته اند ! میتواین از صدها سایت ‏ایرانی و خارجی که امکان ارسال کارت تبریک الکترونیکی را میدهند استفاده کنید برای ‏مثال میتوانید سری به سایت ‏persiancards.com‏ بزنید !‏

‏- نامه بفرستید: ارسال کارت پستال های کاغذی چند سالی ایست که بین ایرانی ها از ‏مد افتاده و تنها در انحصار شرکتها و سازمانها قرار گرفته اما مطمئنا اطرافیانتان از دریافت ‏یک کارت پستال زیبا بوسیله پست خیلی بیشتر از کارت پستالهای الکترونیکی خوشحال ‏میشوند چرا که نمیتوانند کارت پستالهای الکترونیکی را روی تاقچه خانه شان قرار دهند ‏‏!!!‏

‏- جهت عرض تبریک حضورا تشریف ببرید (!) : بجای دست روی دست گذاشتن و خواندن ‏راه حلهای من از خانه بیرون بزنید و حضورا برای تبریک سال نو به سراغ دوستان,آشنایان ‏و فامیل خود بروید و آجیل و پسته هم کم بخورید !!!

سال نو مبارک و ‏SMSهایتان ‏Deliver‏ شده باد!‏