امنیت

روند تكامل ویروسها و كدهای مخرب رایانه‌ای همچنان ادامه دارد

كیوان باقری - از سال ‪ ۱۹۸۲‬كه فردی به نام "ریچارد اسكرنتا" نخستین كد مخرب آلوده كننده رایانه‌های "اپل" را منتشر كرد، ویروسهای رایانه‌ای دچار تحولات اساسی شده و روند تكامل پر فراز و نشیب آنها همچنان ادامه دارد.


هر چند نمونه‌هایی از كدهای مخرب آلوده‌كننده شبكه‌های رایانه‌ای، از جمله كد مخرب موسوم به "كریپر"، در دهه هفتاد میلادی ظهور یافتند اما در حقیقت سال ‪ ۱۹۸۲‬و تولد نخستین ویروس آلوده‌كننده رایانه‌های شخصی با نام "الك كورنر"، سرآغاز تكامل كدهای مخرب رایانه‌ای محسوب می‌شود.


این ویروس یك برنامه ‪ ۴۰۰‬خطی بود كه توسط یك دانش‌آموز آمریكایی به نام "ریچارد اسكرنتا" نوشته شده و رایانه‌های "اپل" را هدف قرار می‌داد.


پس از ظهور ویروس "الك كورنر"، چندین ویروس رایانه‌ای مشابه دیگر كه همگی رایانه‌های شخصی "اپل" را مورد حمله قرار می‌دادند ظهور پیدا كردند.


با این وجود سال ‪ ۱۹۸۶‬میلادی در روند تكامل ویروسهای رایانه‌ای دارای اهمیت دو چندان است. در این سال ویروس رایانه‌ای "پاكستانی برین" (‪Brain‬ ‪ (Pakistani‬به عنوان نخستین كد مخرب رایانه‌های شخصی "آی بی‌ام" و سایر رایانه‌های شخصی سازگار با "آی بی‌ام" ظهور پیدا كرد كه می‌توانست از طریق فلاپی دیسكتهای ‪ ۳۶۰‬كیلوبایتی از یك رایانه به رایانه دیگر منتقل شود.


این ویروس با قابلیت فعالیت مخفیانه كه امروزه مشخصه اصلی همه ویروسهاست، توانست در زمان خود بسیاری از رایانه‌های سرتاسر جهان را آلوده كند.


سال ‪ ،۱۹۸۸‬زمان تولد نخستین ویروس اینترنتی جهان است. در آن سال و همزمان با دوران تولد شبكه جهانی اینترنت، ویروسی به نام "موریس"(‪(Morris‬ ظهور پیدا كرد كه از برخی حفره‌های امنیتی سیستم‌عامل "یونیكس" استفاده می‌كرد. ویروس "موریس" موفق شد حدود ‪ ۶۰‬هزار رایانه را در سرتاسر جهان آلوده كند.


تا پایان سال ‪ ۱۹۸۹‬در حدود ‪ ۵۶‬ویروس ویژه حمله به رایانه‌های شخصی استفاده‌كننده از سیستم‌عامل "داس"(‪ (DOS‬شركت مایكروسافت شناسایی شده بود كه نگارندگان برخی از آنها تلاش كرده بودند با افزودن قابلیت فعالیت مخفیانه، این ویروسها را از چشمان نرم‌افزارهای ضد ویروس آن زمان پنهان نگاه دارند.


سال ‪ ۱۹۹۲‬و ظهور ویروس قدرتمند "مایكل انجلو"(‪ ،(Michelangelo‬سرآغاز پیدایش ویروسهای چند چهره و خطرناك رایانه‌ای محسوب می‌شود. در آن سال هكری به نام "دارك اونجر" اولین ویروس رایانه‌ای با قابلیت تغییر به صدها هزار شكل مختلف را منتشر كرد كه بسیاری از نرم‌افزارهای ضد ویروس آن زمان از شناسایی و پاكسازی این ویروس ناتوان بودند.


سال ‪ ۱۹۹۲‬به علاوه آغاز پیدایش ویروسهای رایانه‌ای آلوده‌كننده سیستم‌عامل "ویندوز" شركت مایكروسافت نیز محسوب می‌شود.


نخستین ویروس "مایكرو" جهان كه كاربران بسته نرم‌افزاری "آفیس" شركت مایكروسافت را هدف قرار می‌دهند، در سال ‪ ۱۹۹۵‬منتشر شد. مایكرو ویروس "ملیسا" در سال ‪ ۱۹۹۹‬یكی از مشهورترین این قبیل ویروسهاست.


در همان دوران و با شكوفایی اینترنت، نخستین كرمهای اینترنتی و كدهای مخرب از انواع ‪" ،HTML‬جاوا اسكریپت" و "اكتیو ایكس" متولد شدند.


سال ‪ ۲۰۰۰‬و پیدایش نخستین ویروسهای اینترنتی نوشته شده با زبان برنامه‌نویسی "ویژوال بیسیك" با نام "‪ "VBscript‬سبب شد كه مایكرو ویروسها به حاشیه رفته و ویروسهایی كه از ایمیل و فایلهای ضمیمه موجود در ایمیل‌ها و حفره‌های امنیتی سیستم‌عامل "ویندوز" برای گسترش خود استفاده می‌كردند، اینترنت را به زمینه تاخت و تاز خود بدل كردند.


از خیل گسترده این ویروسها می‌توان به نگارشهای مختلف ویروسهای "بلستر"، "زوتاب"، "مای تاب"، "نت اسكای"، "بگل" و صدها ویروس دیگر اشاره كرد كه هر كدام ده‌ها هزار رایانه را در سرتاسر جهان آلوده كردند.


در حالی كه ویرویسهای قدیمی‌تر اغلب برای انتقال از یك رایانه به رایانه دیگر به دیسكتها و وسایل مشابه وابسته بودند، كرمهای اینترنتی با تكیه بر گسترش و محبوبیت ایمیل و ایرادهای امنیتی سیستم‌عامل پركاربر "ویندوز"، همه‌گیری‌های گسترده‌ای را در میان كاربران سرتاسر جهان رقم زدند.


امروزه هكرها و نگارندگان ویروسهای رایانه‌ای با انتشار كدهای مخرب رایانه‌های كاربران را در برابر نفوذ خود آسیب پذیر ساخته و كنترل این رایانه‌ها را به دست می‌گیرند و یا با انتشار كدهای مخرب موسوم به "تروجان" به ربایش اطلاعات شخصی كاربران می‌پردازند.


هم‌اكنون هكرها رایانه‌های آلوده شده را بدون اطلاع صاحبان آنها و از راه دور به پایگاه‌های ارسال ایمیل‌های تبلیغاتی موسوم به "اسپم" بدل می‌كنند و كدهای مخرب موسوم به "اسپای‌ور" نیز تقریبا ‪ ۸۰‬درصد از رایانه‌های شخصی و یا تجاری جهان را آلوده كرده‌اند.


امروزه دیگر رایانه‌های شخصی تنها هدف نگارندگان ویروسها نیستند و حتی گوشی‌های موبایل از این كدهای مخرب در امان نمانده‌اند. شركت تولیدكننده نرم‌افزارهای ضد ویورس "سیمانتك" هفته گذشته از شناسایی نخستین ویروس آلوده‌كننده دستگاه‌های بازی‌های رایانه‌ای پلی‌استیشن خبر داده بود.


با روند فعلی و فراتر رفتن مرزهای اینترنت از رایانه‌ها به تجهیزات الكترونیكی نظیر تلویزیون و حتی خودروهای شخصی، كارشناسان عقیده دارند ویروسهای اینترنتی همچنان به تكامل خود ادامه خواهند داد و كاربران همواره شاهد ظهور نسلهای جدید این كدهای مخرب خواهند بود.


​​