فناوری اطلاعات

راهکارهایی برای موفقیت اپراتورهای تلفن همراه با استفاده از خدمات دیتا

ترجمه و تدوین: علیرضا یوسفی
منبع: طیف


با توجه به جهت‌گیری‌ها و روندهای پیش‌بینی‌شده در بازار موبایل، به نظر می‌رسد روزبه‌روز به تمایل مشترکان به استفاده از خدمات موبایل دیتا افزوده می‌شود. همچنین با ورود تکنولوژی‌های جدید به این عرصه و امکان عرضه طیف گسترده‌‌تری از خدمات محتوایی، می‌توان انتظار داشت که درصد عمده‌ای از درآمدهای اپراتورها در سال‌های پیش رو، وابسته به خدمات غیرصوتی باشد. از این رو با توجه به ظرفیت و استعداد منطقة خاورمیانه و آفریقا، اپراتورهای فعال در منطقه و شرکت‌های مشاوره‌ای فعال در این حوزه، با دقتی قابل توجه این تحولات را بررسی و تحلیل می‌کنند. آنچه که در ادامه می‌آید، برگرفته از تحلیل مؤسسةcommsMEA  در رابطه با سرویس‌های دیتا در حوزة خاورمیانه و آفریقا است که در جولای سال جاری میلادی منتشر شده است.


اگرچه برخی از کارشناسان فعال در حوزه موبایل و سرویس‌های آن معتقدند که رکود اقتصاد جهانی و کاهش توان خرید مردم تا حدی باعث کاهش تقاضا در زمینه موبایل‌دیتا شده است، اما ادامه روند افزایش تمایل و گسترش درخواست برای موبایل‌دیتا، فرصت‌های ایده‌آلی را برای اپراتورهای نسل‌ دوم و سوم فراهم آورده تا از این طریق بتوانند طیف گسترده‌تری از خدمات و سرویس‌های موبایل را به مشتریان خود ارایه کنند.


نکته قابل توجه، حجم فرصت ایجادشده برای اپراتور‌های نسل دوم است. زیرا با وجود این‌که با گسترده شدن شبکه 3G امکان دسترسی افراد به خدمات دیتا با سرعت بالاتر و تنوع بیشتر فراهم شده است، اما بسیاری از اپراتورها به این نکته پی‌برده‌اند که تکنولوژی 2G کماکان هسته اصلی ایجاد درآمد در حوزه موبایل است و این تکنولوژی همچنان موقعیت خود را حفظ خواهد کرد و خدماتی همچون پیام کوتاه (SMS) و پیام چندرسانه‌ای (MMS) همچنان منبع اصلی درآمد موبایل‌دیتا خواهند ماند براین اساس، هر دو گروه اپراتورهای نسل دوم و سوم در منطقه خاورمیانه و آفریقا نگاه ویژه‌ای به استفاده از این سرویس‌ها به منظور جبران کاهش ARPU دارند.


براساس تحلیل‌های موسسة In-Stat، بیش از نیمی از BTS‌های نصب‌شده در سال 2008 میلادی مختص به 2G بوده و پیش‌بینی می‌شود که تنها یک درصد از BTSهای نصب‌شده در سال 2012 مربوط به تکنولوژی LTE باشد. انتظار می‌رود که مجموع مشترکان نسل سوم موبایل در سراسر جهان از 11درصد کنونی به 28 درصد در سال 2013میلادی برسد که همه مؤید پایدار بودن جایگاه تکنولوژی نسل دوم در بین مشترکان موبایل است.


شرکت نرم‌‌افزاری Jinay یکی از شرکت‌هایی است که راه‌کارهایی را برای افزایش درآمد با استفاده از خدمات دیتا همچون SMS به اپراتورهای تلفن همراه پیشنهاد می‌کند.


جورج یازبک یکی از مدیران بخش‌ فنی این شرکت بر این باور است که امروزه کاربرد دیتا نقش اصلی را در ایجاد درآمد در شبکه‌های 2G بر عهده دارد. وی همچنین اعتقاد دارد بیشتر درآمد اپراتورها از SMS و عمدة درآمد حاصل از سرویس‌های ‌ارزش‌افزوده مربوط به دانلود زنگ‌های موبایل است که به شبکه 3G وابستگی ندارند. از جمله راه‌کارهای این شرکت برای تعدادی از اپراتورهای خاورمیانه و آفریقا توجه ویژه به SMS و MMS است.


این کارشناس معتقد است که بزرگ‌ترین مشکل اپراتورها در مواجه با موبایل‌دیتا، این است که این اپراتورها عملاً نقش یک واسط و بستر برای انتقال داده را ایفا می‌کنند و در نتیجه انتظارات مالی آنها از این طریق برآورده نمی‌شود. براساس نظر وی، آنها باید همکاری نزدیکی با فراهم‌کنندگان محتوا داشته باشند و برای حضور فعال در تجارت دیتای نسل سوم از متخصصان کمک بگیرند. در واقع اپرواتورها باید نسبت به بهترین سرمایه خود که مشتریانشان و اطلاعات مرتبط با آنهاست به عنوان یک منبع درآمد، استفاده کنند و به طور همزمان، به دارایی‌هایشان مثل هویت و موقعیت مشترکان و ارتباط مالی میان آنها بنگرند.


وی برای بهره‌‌گیری بیشتر اپراتورها از منبع عظیم مشتریان، به آنها توصیه می‌کند که به تهیه‌کنندگان محتوا اجازه دسترسی محدود به اطلاعات مشتریان را بدهند. به عنوان مثال، به شرکت‌هایی که از طریق تلفن همراه تبلیغ می‌کنند، اجازه ‌دهند تا تعدادی از تبلیغات خود را به مشتریانی که فقط اجازه دریافت نوع خاصی از آگهی‌ها را داده‌اند، ارسال کنند..


همچنین اپراتورها باید به اطلاعاتی که از طریق شبکه آنها ارسال می‌شود، نظارت داشته باشند و به همین منظور، باید سیاست‌های مدیریتی، ارزشیابی و مالی جدید را همزمان با راه‌اندازی شبکه وضع کنند.


پست‌‌الکترونیک، همه‌جا، همه‌وقت


روش ‌دیگری که امروزه مورد توجه ارایه‌کنندگان راه‌حل است، پست الکترونیک است؛ با توجه به این‌که پست‌الکترونیک به عنوان یک سرویس صامت در شبکه‌های 3G شناخته می‌شود، تعدادی از شرکت‌ها تصمیم دارند تا پست الکترونیک را به عنوان یک سرویس دیتا که همه‌جا و از طریق اکثر گوشی‌های موجود در بازار قابل دسترسی است، معرفی کنند.


پیش‌بینی‌ها از رشد 21درصدی در تعداد استفاده‌کنندگان این سرویس تا سال 2014 خبر می‌دهد و تعداد کاربران این سرویس 1.1میلیارد نفر تخمین زده می‌شود.


اگرچه به نظر می رسد که mobile email جزو سطحی‌ترین کاربردهای موبایل باشد، اما با اندکی تأمل در وجود بیش از 4میلیارد کاربر تلفن همراه و حدود 2میلیارد آدرس الکترونیک، می‌توان به گستردگی استفاده از این سرویس‌ و فرصت‌های ناشی از آن پی‌برد.


پیشرفت با 3Gبا گسترش تکنولوژی نسل سوم، حرکت کشورهایی که تاکنون چنین سرویسی را راه‌اندازی نکرده‌اند، به سمت تجاری کردن این سرویس کاملاً قابل انتظار است. به طوری که 12 کشور در خاورمیانه و آفریقا شبکه 3G خود را به صورت تجاری راه‌اندازی کرده‌اند و سایر کشورها نیز در حال گذراندن مراحل راه‌اندازی این تکنولوژی هستند. با این وجود هنوز موانعی بر سر راه همه‌گیر شدن این تکنولوژی وجود دارد که از جمله آن قیمت بالای خدمات ارایه‌شده در شبکه 3G است. بنا بر گزارش‌ها، mobile internet، ارتباط تصویری (Video Call) و Mobile TV از محبوب‌ترین سرویس‌های 3G در خاورمیانه و آفریقا هستند؛ در اواسط سال 2008، 16 اپراتور، سرویس Video Call و 11 اپراتور سرویس Mobile TV را راه‌اندازی کرده‌اند.


یکی از مشکلاتی که در این رابطه وجود دارد این است که در بسیاری از کشورها، مشترکان موبایل با خرید دستگاه‌هایی که قابلیت اتصال به شبکه 3G را دارند، وارد این شبکه‌ها می‌شوند در حالی که اغلب آنها قصد استفاده از اینترنت را ندارند. چنین وضعی می‌تواند به مشکل بزرگی در آینده تبدیل شود؛ چرا که افزایش حجم ترافیک مکالمات باعث محدودسازی ظرفیت شبکه خواهد شد.


از جمله راه‌حل‌هایی که برای حل این مشکل ارایه شده است، این است که ارایه‌دهندگان، سرویس‌های شبکه 3G را تنها به افرادی ارایه دهند که باخرید سیم‌کارت‌ 3G، قصد استفاده از دیتا را دارند. بدیهی است که این راه‌حل برای کاربرانی که از تلفن همراه فقط برای مکالمه استفاده می‌کنند، چندان خوشایند نیست.


ترقی در پیام‌های چندرسانه‌ای


براساس تحقیقات شرکت Juniper، درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری در بخش تبلیغات از طریق MMS، رشد سریع خود را با رشد سالانه حدود 94درصد در  طول مدت 5سال آینده آغاز کرده است.


با افزایش روز‌افزون تعداد شرکت‌هایی که از MMS به عنوان ابزار تبلیغاتی استفاده می‌کنند، MMS و SMS به یک منبع پردرآمد در بازارهای نوظهور و حتی بازارهای اشباع‌شده تبدیل شده است.


در حالی که اپراتورها درصدد بالابردن ARPU از دست رفته‌شان هستند، بسیار علاقه‌مند به محک‌ زدن تعرفه‌های تبلیغاتی مکالمات و پیام کوتاه هستند.


کشورهای آسیای شرقی و در صدر آنها کشور چین، هدایت روند روبه‌رشد جهانی را بر عهده دارند و کشورهای آمریکای شمالی و اروپای غربی دنباله‌رو این حرکت هستند.


​​