بازار سرمایه

گارتنر: بحران نفت سرانجام گریبان سرمایه‌گذاران فناوری را گرفت

ترجمه میترا جلیلی - روزنامه ایران : بحران رکود بازار نفت سرانجام دامن بازار فناوری را گرفت و سرمایه‌گذاران این بازار پرجاذبه را دچار دردسر ساخت. این اتفاق درشرایطی افتاد که هر روز بر میزان استفاده مردم جهان از وسایل فناورانه افزوده می‌شود و بعد از کاهش قیمت نفت بسیاری از سرمایه‌گذاران ناگزیر شده‌اند برنامه سال 2015 خود را تغییر دهند. مؤسسه پژوهشی گارتنر برای سال 2015 رشد 4/2درصدی برای میزان سرمایه گذاری در حوزه صنعت آی تی پیش‌بینی کرده بود که حالا به نظر می‌رسد با توجه به شرایط موجود، تحقق چنین امری چندان میسر نباشد چرا که اتفاقات حوزه اقتصادی بویژه تلاطم بازار نفت  بر این صنعت نیز تأثیر گذاشته است.
 
تأثیر کاهش قیمت نفت بر صنعت آی‌تی
محققان و تحلیلگران مؤسسه گارتنر معتقدند کاهش قیمت نفت، افزایش ارزش دلار در مقابل ارزهای سایر کشورها، روند کند فروش کامپیوترهای شخصی  و...همگی دست به دست هم داده و سبب شده‌اند درحالی که این مؤسسه سال گذشته در گزارشی، پیش‌بینی رشد 4/2درصدی را برای سرمایه گذاری در صنعت آی تی در سال 2015 داشت، امسال در گزارشی تازه، حرف خود را پس بگیرد و این رشد را منفی 3/1درصد اعلام کند که این موضوع، بخش‌های مختلفی از صنعت آی تی در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
 
تحلیلگران گارتنر که پیش از این خبر از رشد بی‌وقفه سرمایه گذاری در حوزه آی‌تی در جهان می‌دادند در گزارش جدید خود اعلام کرده‌اند که این میزان، در سال 2015 درمقایسه با سال 2014 در سراسر جهان کاهش خواهد یافت. در این گزارش تحلیلی همچنین آمده است در سال جاری میلادی(2015)، میزان هزینه کرد صنعت آی تی در بخش‌های مختلف از دیتاسنتر گرفته تا همه وسایل الکترونیکی کوچک و بزرگ به 66/3تریلیون دلار می‌رسد که این رقم حتی از سال گذشته نیز پایین تر است چرا که تحلیلگران مؤسسه گارتنر میزان سرمایه گذاری انجام شده در حوزه‌ آی‌تی در سال گذشته را رقمی 7/3تریلیون دلاری گزارش کرده بودند.
 
این اعداد و ارقام نشان می‌دهد میزان سرمایه گذاری و هزینه کرد مردم جهان در این حوزه  نسبت به سال 2014، حدود 137میلیارد دلار کاهش یافته است و این، اصلاً خبر خوشی برای صنعت آی تی نیست. برخی، بازار اشباع کشورهای پیشرفته را نیز در این کاهش سرمایه گذاری دخیل می‌دانند هرچند بسیاری دیگر معتقدند که این، تنها عدم توازن ارزش پول کشورهای مختلف در برابر دلار امریکاست که سبب وقوع چنین امری شده است. این مشکل باعث می‌شود تا علاوه بر مردم، حتی شرکت‌های غیرامریکایی نیز نتوانند همچون گذشته، خرید داشته باشند و این گروه بیشتر به فروشندگان یا vendorهای محلی تبدیل می‌شوند.
 
کاهش سرمایه گذاری در وسایل الکترونیکی
محققان مؤسسه  گارتنر در بخش دیگری از این گزارش آورده‌اند که میزان سرمایه گذاری در حوزه وسایل الکترونیکی صنعت آی تی جهان بر مبنای دلار امریکا در سال جاری حدود 2/1درصد کاهش خواهد یافت و در مقایسه با سال 2014، رقم سرمایه‌گذاری در این بخش به 658میلیارد دلار خواهد رسید. این درحالی است که میزان سرمایه گذاری در این حوزه در سال 2014 حدود 693 میلیارد دلار بود که نسبت به سال قبل از آن، 4/2درصد رشد نشان می‌داد.
 
در این گزارش آمده است که کاهش 2/1درصدی میزان هزینه کرد و سرمایه گذاری در وسایل الکترونیکی مختلف مانند کامپیوترهای خانگی، گوشی‌های تلفن همراه، پرینترها و تبلت‌ها دیده می‌شود. خرید کامپیوتر خانگی(PC) در اروپای غربی، روسیه و ژاپن که ارزش پول آنها در برابر ارزش دلار امریکا رنگ باخته است، بشدت کاهش داشته و در بازارهای نوظهور نیز مردم بیشتر به دنبال گوشی‌های هوشمند ارزان قیمت هستند تا آن را با گوشی‌های معمولی خود جایگزین کنند. شاید کمتر بودن تعداد چنین گوشی هایی به نسبت جمعیت کشورهای درحال توسعه و فقیرتر را هم بتوان دلیل دیگری برای کاهش میزان هزینه کرد مردم در این زمینه دانست.
 
دیتــاسنتــر،نرم افــزار و سرویس‌های آی‌تی
 این در حالی است که گفته می‌شود میزان سرمایه گذاری جهانی در بخش دیتاسنتر(پایگاه داده‌های اطلاعاتی) نسبت به سال گذشته حدود 4/0درصد رشد خواهد داشت و به 142میلیارد دلار می‌رسد. البته در سال گذشته نیز همین رقم سرمایه گذاری شده بود ولی رشدی 7/1درصدی نسبت به سال قبل از آن نشان می‌داد.
 
بخش شرکت‌های نرم افزاری شاید جزو معدود بخش هایی باشد که محققان و تحلیلگران مؤسسه گارتنر برای سال 2015 میلادی در آن، انتظار رشدی هرچند اندک را دارند چرا که پیش‌بینی می‌شود شرکت‌های نرم افزاری جهان در سال 2015 رشدی 3/2درصدی را تجربه کرده و شاهد سرمایه گذاری 320میلیارد دلاری در این بخش باشند. طبق این گزارش میزان سرمایه گذاری در سال 2014میلادی رقمی حدود 313میلیارد دلار بود که البته نسبت به سال قبل ازآن رشدی 3/4درصدی را نشان می‌داد و این موضوع نشان از رشد مستمر هزینه کرد و سرمایه گذاری مردم و شرکت‌های کوچک و بزرگ در این زمینه دارد.
سرویس‌های آی تی نیز یکی دیگر از بخش‌های مورد بحث در این گزارش بوده است. محققان گارتنر پیش‌بینی می‌کنند میزان سرمایه گذاری جهانی در سرویس‌های آی تی در سال 2015 به 942میلیارد دلار برسد که این رقم حکایت از رشد منفی 7/0درصدی دارد این در حالی است که میزان سرمایه گذاری در سرویس‌های آی تی در سال 2014 حدود 948میلیارد دلار بود که نسبت به سال قبل از آن از رشدی 8/1درصدی حکایت داشت.
 
سرمایه گذاری در سرویس‌های مخابراتی
سرویس‌های مخابراتی یکی از بخش‌های صنعت آی تی است که بخش عمده‌ای از سرمایه گذاری جهانی را به خود اختصاص می‌دهد و البته این بخش نیز از رکود در امان نمانده است. میزان سرمایه‌گذاری و هزینه کرد جهانی در بخش سرویس‌های مخابراتی در سال 2014 رقمی معادل 1614میلیارد دلار بوده است که پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال 2015 به 1572میلیارد دلار(57/1تریلیون)  کاهش پیدا کند که این وضعیت نشان از رشد منفی 6/2درصدی دارد.
 گفتنی است در سال 2014 نیز میزان سرمایه گذاری در این بخش از صنعت آی تی رشد منفی8/0درصدی داشت. مجموع این اعداد نشان می‌دهد در سال 2015 میزان سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ آی‌تی تقریباً حدود 48میلیارد دلار کاهش خواهد داشت. البته این تنها نظر بخشی از تحلیلگران این مؤسسه است و برخی دیگر از محققان این شرکت معتقدند کاهش قیمت نفت برای حوزه سرویس‌های مخابراتی نه تنها مشکلی ایجاد نمی‌کند بلکه در درازمدت و تا پایان سال 2015 میلادی می‌تواند سبب افزایش 3میلیارد دلاری در سرمایه گذاری برای برنامه‌های دیتا و پیام‌های متنی شود.
 
همچنین در بخش دیگری از این گزارش آمده است بیشترین کاهش هزینه کرد و سرمایه گذاری، در سرویس‌های پیاده‌سازی دیده می‌شود چرا که به عنوان مثال شرکت‌های فعال در حوزه صنعت نفت و گاز معمولاً به سرعت به چنین موضوع هایی واکنش نشان می‌دهند و میزان سرمایه گذاری را تا 20درصد کاهش می‌دهند. ازآنجا که ایالات متحده امریکا یک تولیدکننده بزرگ نفت است،هزینه های قابل توجهی را در سرویس‌های آی تی دارد و همچنین بازار بزرگ سرویس‌های آی تی را نیز در اختیار دارد، محققان و تحلیلگران مؤسسه پژوهشی گارتنر تخمین می‌زنند که بیشترین کاهش هزینه کرد و سرمایه گذاری را در سال جاری و همچنین سال 2016 در ایالات متحده امریکا شاهد خواهیم بود.
 
روی دیگر سکه
البته این همه ماجرا نیست و این سکه روی دیگری هم دارد. با وجود پیش‌بینی غم انگیز گارتنر ولی برخی دیگر از محققان و تحلیلگران این مؤسسه پژوهشی معتقدند ازآنجا که این موضوع تنها در نتیجه افزایش ارزش و بهای دلار در جهان پیش آمده، باز هم امکان تغییر وجود خواهد داشت.به عنوان مثال جان دیوید لاولاک معاون بخش تحقیقاتی گارتنر دراین باره معتقد است که کاهش میزان سرمایه گذاری و هزینه کردن در حوزه صنعت آی‌تی، آن طور که به نظر می‌رسد یک فاجعه نیست زیرا این، تنها بالا رفتن ارزش دلار امریکاست که به بازار آی تی جهان شوک وارد کرده است پس در صورت کاهش این تأثیر، میزان رشد سرمایه گذاری در حوزه‌ آی‌تی در سال 2015 به 1/3درصد خواهد رسید.
حالا دیگر همه مسئولان کشورها می‌دانند فناوری می‌تواند سهمی بسزا در تولید ناخالص داخلی داشته باشد و بنا بر گزارش سازمان جهانی اطلاعات و فناوری امریکا بیش از 6درصد تولید ناخالص داخلی در سراسر جهان از فناوری اطلاعات و ارتباطات(ICT) حاصل می‌شود و درواقع این تکنولوژی‌ها هستند که سالانه 5/4تریلیون دلار درآمدزایی در سراسر جهان دارند. شاید همین موضوع دلیل نگرانی فراوان تحلیلگران مؤسسه گارتنر از کاهش میزان سرمایه گذاری در این حوزه  و تلاش برای جبران این روند کاهشی باشد.

​​