باندپهن سیار

رگولاتوری: شش شرکت متقاضی پروانه MVNO موافقت اصولی دریافت كردند

اعطای پروانه اپراتورهای مجازی تلفن همراه (MVNO) با مصوبه ۲۱۰ كمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات در واپسین روزهای اسفند ۹۳ كلید خورد. پروانه‌ای كه رگولاتوری با هدف افزایش رقابت، افزایش كیفیت و پوشش نیازهای  مشتركان خاص و ترغیب نوآوری و ارائه خدمات ارزش افزوده در بازار  تلفن همراه كشور به دنبال تدوین و اعطای آن بود و حالا پس از یكسال، در آستانه آخرین ماه سال ۱۳۹۴ شش متقاضی شامل شركت توسعه فناوری ارتباطات نوین همراه (فناپ)، شركت های وب، شركت شاتل، كنسرسیوم شركت خدمات انفورماتیك و صبانت، كنسرسیوم تجارت الكترونیك پارسیان و كنسرسیوم سامان موافقتنامه اصولی پروانه اپراتور مجازی تلفن همراه (MVNO) را دریافت كردند. اعطای این موافقتنامه از سوی رگولاتوری بهانه گفتگوی زیر با صادق عباسی شاهكوه، معاون بررسیهای فنی و صدور پروانه سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیوئی است.
 
 
آقای دكتر شش متقاضی در حال حاضر موافقت اصولی دریافت كرده‌اند، وضعیت سایر متقاضیان به چه صورت است؟ 
پس از انتشار فراخوان، ۵۱ متقاضی برای دریافت پروانه اعلام آمادگی كردند كه از این تعداد، ۱۱ متقاضی شرایط دریافت پروانه را نداشتند و از این فرایند حذف شدند، از میان ۴۰ متقاضی باقیمانده به ۱۸ شركتی كه تمام شرایط لازم را دارا بودند اعلام شد كه ضمانت‌نامه‌های لازم را ارائه كنند، در حال حاضر برای شش متقاضی‌ نامبرده شده كه ضمانت‌نامه ارائه كرده‌اند، موافقت‌نامه اصولی صادر شده است. برای ۱۲ متقاضی دیگر نیز درصورت ارائه ضمانت‌نامه، موافقت اصولی صادر خواهد شد. ۲۲ متقاضی باقیمانده نیز تا پایان بهمن فرصت دارند مدارك خود را تكمیل كنند كه در صورت احراز شرایط ، درمورد اعطای موافقت‌نامه به آنان نیز اقدام خواهد شد. 
 
شش دریافت‌كننده موافقت‌نامه اصولی پس از این چه فرآیندی را باید طی كنند؟ 
دریافت‌كنندگان موافقتنامه اصولی مطابق مصوبه كمیسیون شش ماه فرصت دارند كه با اپراتورهای میزبان (اپراتورهای تلفن همراه) برای استفاده از شبكه دسترسی آنها به توافق برسند و درصورت توافق، پروانه برای آنها صادر خواهد شد و پس از آن می‌توانند به ارائه خدمات بپردازند. بر همین اساس پیش‌بینی می‌شود كه در نیمه اول سال ۹۵ صدور پروانه و در نیمه دوم سال ۹۵ آغاز سرویس‌دهی MVNO ها را داشته باشیم. 
 
آیا متقاضیان دریافت پروانه، از نظر ظرفیت و توان ورود به بازار شرایط یكسان دارند؟ 
از میان متقاضیان دریافت پروانه، ۱۰ متقاضی دارای شریك خارجی فعال در زمینه مخابرات هستند و ۸ متقاضی با مشاركت دارندگان پروانه ایجاد و بهره‌برداری از شبكه ارتباطات ثابت (FCP) و ۱۳ متقاضی با مشاركت شركتهای سرمایه‌گذاری برای دریافت پروانه MVNO اقدام كرده‌اند. بعضی از متقاضیان هم دارای تركیبی از مجموعه‌های فوق هستند كه نشان‌دهنده ظرفیت و توان ورود به بازار آنهاست. البته طبیعی است كه شرایط آنها یكسان نیست. 
 
حضور شریك خارجی و یا مشاركت با دارندگان FCP چه مزیتی برای متقاضیان ایجاد می‌كند؟ 
اپراتورهای MVNO با ریسك نسبتاً بالائی وارد بازار ICT می‌شوند و در صورتی كه با اپراتورهای با تجربه وارد فضای فعالیت بشوند، شانس موفقیت بالاتری دارند، به همین دلیل چند متقاضی با مشاركت اپراتورهای بین‌المللی وارد این كسب و كار شدند. از سوی دیگر مشاركت برخی از متقاضیان با دارندگان پروانه FCP در واقع گام اول برای همگرایی شبكه ارتباطات سیار (موبایل) و شبكه ثابت است كه آینده خوبی را برای فضای ICT ترسیم می‌كند. ضمن اینكه وجود FCP ها كه دارای كاربر هستند شرایط اولیه خوبی برای MVNO ها رقم می‌زند. 
 
آقای دكتر قطعاً این اقدام پیش زمینه مطالعاتی وسیع داشته است، فكر می‌كنید با توجه به این مطالعات و تعداد متقاضیان دریافت پروانه MVNO ، فضای ICT كشور چقدر ظرفیت برای فعالیت MVNO ها دارد؟ 
همانطور كه اشاره كردید شكل‌گیری MVNO ها براساس مطالعاتی بود كه با همكاری حوزه تحقیقاتی كشور و مشاوران داخلی و خارجی انجام شد. براساس برآوردها در طول ۱۰ سال آینده حدود ۱۵ درصد سهم بازار به MVNO ها خواهد رسید. بنابراین انتظار داریم سالانه حدود دو درصد از سهم بازار تلفن همراه برای اپراتورهای MVNO باشد. اینكه هر كدام از MVNO ها چه سهمی از بازار را در اختیار بگیرند به توان خودشان بستگی دارد. البته بازارهای جدیدی مثل M۲M هم می‌تواند اندازه كلی بازار و در نتیجه سهم بازار را افزایش دهد. قاعدتاً متقاضیانی كه با اپراتورهای با تجربه وارد این فضا شده‌اند، شانس موفقیت بیشتری در بازار دارند. هر متقاضی ای با طرح تجاری مشخص وارد این فضا شده و هر كدام در زمینه خاصی فعالیت می‌كنند و در فضای رقابتی ممكن است برخی از این اپراتورها در آینده حذف یا ادغام شوند. 
 
در چنین فضای رقابتی كدام اپراتورهای تلفن همراه ظرفیت بالاتری برای همكاری با اپراتورهای MVNO دارند؟ 
در این فضا شانس اپراتوری كه ظرفیت شبكه خالی بیشتری داشته باشد، بیشتر است. 
 
با ورود اپراتورهای مجازی همچنان ما تعدد سیم‌كارت داریم، یعنی مشترك علاوه بر سیم‌كارت اپراتورهای موجود تلفن همراه ممكن است سیم‌كارت اپراتور MVNO را هم در اختیار داشته باشد؟ 
اپراتور MVNO از لحاظ سیم‌كارت اپراتوری مثل دیگر اپراتورهاست لذا مردم می‌توانند علاوه بر سیم‌كارتهای معمول، سیم‌كارت MVNO هم داشته باشند. به هر حال مشترك حق انتخاب دارد كه صرفاً از سیم‌كارت اپراتور MVNO استفاده كند یا سیم‌كارتهای چند اپراتور را داشته باشد. 
 
پس اپراتور MVNO باید خدمات صوت و دیتا نیز ارائه كند؟ 
این الزامی نیست ولی اگر اپراتوری سبد سرویسهای قابل ارائه‌اش كاستی داشته باشد شانس كمتری برای جذب مشتری دارد. البته ممكن است كه یك اپراتور MVNO فقط سیم‌كارت دیتا ارائه دهد. ما در واقع به مردم حق انتخاب می‌دهیم و كاربران متناسب با نیاز یا خدمات متفاوت اپراتورها، انتخاب می‌كنند چه سرویسی دریافت كنند.

​​