نوشته: دکتر مهدی محسنیان راد
ناشر: روزنامه اعتماد ملی
روز جهانی ارتباطات بیشتر بر وجه سختافزاری ارتباطات متمركز است و گویی تنها ارتباطات مخابراتی در این میان اهمیت دارد اما غافل از آنكه گستره وسیعی از ارتباطات بر وجه نرمافزاری و ارتباطات اجتماعی استوار شده است.
توجه به هر یك از این زمینهها گرامیداشت روز جهانی ارتباطات را متفاوت خواهد كرد، با این وجود بسیار خوشحالم در ایران به موضوع ارتباطات از دید نرمافزاری و ارتباطات انسانی نگاه میشود.
معتقدم در روز خاصی كه به نام ارتباطات تعیین شده است، باید به موانع توسعه ارتباطات انسانی توجه شود چراكه بسیاری از كنشهای متقابلی كه در جامعه رخ میدهد، از انتخابات ریاست جمهوری تا كنشهای متقابل اجتماعی مربوط به ازدواج و طلاق، بخش عمده آن از جنس ارتباطات است.
از این رو باید به تمام منابع ارتباطی اعم از ارتباطات میان فردی تا رسانههای نوین در این روز توجه ویژهای داشت. اما پرداختن به چند نكته در روز جهانی ارتباطات از اهمیت ویژهای برخوردار است.
براساس تئوری سیستمی، مجموعهای كه یك سیستم را تشكیل میدهد، مركب از تعدادی پاره سیستمها هستند كه برای تبدیل شدن به سسیتم باید در توازن یكدیگر باشند و اگر توازن یكی از اجزای پاره سیستمها به هم بریزد، آن سیستم دچار مشكل میشود.
بنابراین این امر را میتوان در قیاس با كشورهای جهان سوم در نظر گرفت؛ فرض كنیم در تحولات ارتباطی و اطلاعاتی یك قسمت رشد بیشتری داشته باشد اما رشد بخش دیگر متوقف شود. به طور مثال میزان ضریب نفوذ تلفن همراه در یك كشور جهان سومی بیرویه افزایش پیدا كند اما فرهنگ استفاده از این تكنولوژی بوجود نیامده باشد. آن وقت تصوركنید چه اختلالی در ارتباطات این كشور به وجود خواهد آمد.
نمونه دیگر نیز رشد شبكههای تلویزیونی و ماهوارهای است، چراكه در كشورهای جهان سوم هنوز نحوه برخورد با این پدیده مشخص نیست و تضادها و تناقصهای بسیاری در این زمینه به چشم میخورد به طور مثال آلات موسیقی مانند تار در تلویزیون جام جم كه یك شبكهی برون مرزی است، به نمایش گذاشته میشود اما در سیمای جمهوری اسلامی ایران از نمایش این آلات پرهیز میشود.
در حقیقت كشورهای جهان سوم در دو حوزه متضاد سیر میكنند. از سویی میخواهند خود را به روز نشان دهند و از طرف دیگر در عقبماندگی تصمیمگیری در استفاده از رسانهها هستند.
نمونه دیگر آن توقیف مطبوعات است. در ایران بارها شاهد بودیم روزنامهای را مدتی تعطیل میكنند اما پس از چندی با پرداخت جریمه نقدی از آن روزنامه رفع توقیف میكنند. درحالیكه به امر توجه نمیكنیم روزنامه مورد نظر چه رقم عظیمی آسیب دیده است.
در حقیقت مجازات اتفاق افتاده به مراتب سنگین تر از مجازاتی كه دادگاه برای آن روزنامه تعیین كرده، است. این امر را به وضوح در انتشار روزنامههای جدید در این روزها میتوان مشاهده كرد.
بر این اساس بیاییم در روز ارتباطات با نیت خیری كه بعدها بتوانیم در تحولات ارتباطی و اطلاعاتی آینده گلیم خودمان را از آب جهانی بیرون بكشیم، بدون لفافه و استعاره بیندیشم كه برای حركت در این مسیر چه كاری باید بكنیم و نفع ما چیست؟
آیا انحصار در عرصه رسانهها به ویژه رادیو و تلویزیون با رشد روز افزون تكنولوژیهای نوین اطلاعات و ارتباطات صحیح است و با پا فشاری باید آن را ادامه دهیم؟
در سخن آخر به عنوان فردی كه سالهاست 365 روز خود را با ارتباطات سپری میكند، میخواهیم بگویم در روز ارتباطات باید به مسائل عمومی ارتباطات در كشور پرداخت تا اینكه وقت خود را صرف تجلیل از پیام آفرینان روزنامهنگاران و دست اندركاران این حرفه كنیم چراكه برداشت من این است همه ما به توسعه ارتباطات و اطلاعات در جامعه میاندیشیم تا تقدیر و تشكر از سالها تلاشی كه در این عرصه كشیدهایم.
لینک
ثابت || اضافه شده توسط آرش کریم بیگی|| نسخه
قابل چاپ || بازگشت به صفحه اصلی
||
آرش کریم بیگی