روز 27 اردیبهشت (هفدهم ماه می میلادی) روز جهانی ارتباطات بهانه‌ای دست داد كه درباره مسایل مرتبط به این حوزه مروری مختصر داشته باشم. قبل از هر چیز، روز جهانی ارتباطات را به همه دست‌اندركاران جامعه اطلاعاتی بویژه هموطنان ایرانیم تبریك و تهنیت می‌گویم.
انسان به عنوان موجودی اجتماعی در زمان‌های خیلی دور برای ایجاد ارتباط و عموما خبررسانی از كبوترهای نامه‌رسان و مبادله اطلاعات بوسیله حیواناتی دیگر و ایجاد چاپارخانه‌خای بین راهی و ...استفاده می‌كرد و در فواصل نزدیك‌تر بوسیله دود ناشی از آتش، پیام‌ها را مبادله می‌كرد و یا در فواصل برد صوت، از صدای بلند در ارتفاعات و با اكوهای خاص از تپه‌ها و كوه‌ها و ایجاد سر و صدا از طریق بصدا درآوردن زنگ و طبل و سنج استفاده می‌شد. اختراع تلگراف و كد مورس و سپس رادیو و تلویزیون مراحل پیشرفته‌تر ابزارهای ایجاد ارتباط برای این موجود اجتماعی بودند.
پیشرفت‌های امروز فضای دیجیتال كه حاصل تراوشات فكر بشری در قرن بیستم است و بطور جهشی در شروع میلانیوم دوم در حال رشد پرشتاب است، از پدیده‌های شگفت‌انگیز عرصه علم و فناوری است.
گستردگی در این عرصه سبب شد كه برای ساماندهی فعالیت‌ها در این زمینه، پرورش ایده‌ها، استانداردهای فناوری و ...اتحادیه بین‌المللی ارتباطات (ITU) كه قبل از آن به نام CCITT بود، شكل بگیرد و سالانه برای ایجاد هماهنگی‌های بیشتر، نشست‌هایی در عرصه بین‌المللی در این روز تشكیل می‌شود.
اگرچه چارچوب فعالیت كشورها در زمینه‌های ICT توسط ITU تعیین می‌شود، ولی كشورها در سطح ملی برای بهره‌بردای هرچه بیشتر از فضای فركانس متناسب با امكانات خود در این میدان مسابقه می‌دهند.
اعلان رتبه‌بندی كشورها در زمینه‌های مختلف از جمله سرمایه‌گذاری در زیرساخت، بكارگیری توانمندی‌های غیردولتی، توسعه گستره جغرافیایی و جمعیتی، كاهش فاصله دیجیتالی، ارتقاء سطح خدمات و تنوع آن....از جمله موارد این مسابقه است.
جمهوری اسلامی ایران از اعضاء اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) بوده و ناگزیر شركت در این رقابت است. به دلیل ساختار انحصاری و دولتی این بخش، علیرغم فرصت‌های بوجود آمده در مقاطع مختلف زمانی برای استفاده بهینه از IT و ICT چه در زمینه‌های ایجاد زیرساخت‌های لازم و چه در بعد توانمندسازی‌های داخلی بویژه در بخش‌های غیردولتی و حتی بهره‌بردای بهینه از سرمایه‌گذاری‌های كلان مهیا نشده است.
اگرچه از برنامه سوم توسعه به بعد زمینه آزادسازی بخشی از فعالیت‌های مخابراتی مثل تلفن ثابت و همراه آغاز شده و در حوزه IT نیز بخش غیردولتی جلوتر از دولت حركت كرده است اما همچنان یكی از عوامل اصلی عدم توسعه‌یافتگی دراین بخش، انحصاری بودن آن است كه با ابلاغ سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی امید تحول در این بخش زنده شده است.
اما نكته‌ای كه باید ذكر شود این است كه باید از تجارب گذشته واگذاری امور تصدی‌گری دولت به بخش غیردولتی استفاده شود كه در عبور از چاله به چاه منتهی نشود چراكه همان انتقاداتی كه در مدیریت‌های مربوط به مالكیت‌های دولتی وارد است، بطور مشابه در مالكیت‌های شبه دولتی نیز وجود دارد، با این تفاوت كه حتی نظارت مجلس نیز بر عملكرد مالكیت‌های شبكه دولتی كمرنگ‌تر می‌شود.
دولت باید در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات نقش سیاستگذاری و نظارتی را ایفا كند و برای ایجاد عرصه رقابت برای ارایه انواع خدمات، ارتقاء سطح خدمات، كیفیت و قیمت اقدام كند و فضای امن و ایمن را بطور عادلانه در این عرصه فراهم كند و به عنوان مالك اصلی فضای فركانس، امور فضایی و سایر زیرساخت‌های ارتباطی، مدیریتی اقتصادی‌تر داشته باشد و مدافع بهره‌برداری بهینه از این سرمایه‌گاری‌ها باشد و لوایح قانونی لازم را در جهت ساماندهی و برنامه‌ریزی جامع سخت و نرم‌افزاری اعم از اینترنت، سرویس‌های ارزش افزوده تلفن همراه، IPTV، VOD، كانال‌های ماهواره و نیز در حوزه IT همچون شبكه ملی اینترنت دولت الكترونیك و بطوری كلی e-life و غیره را تهیه كند و تاثیر شگفت فناوری اطلاعات و ارتباطات را در همه ابعاد زندگانی بشر مدنظر قرار دهد.