عناوين



 اخبار


برگزیده


امنيت


مقاله


گزارش و گفتگو


ياداشت


اخبار شرکتها


همايشها



فراخوانها و آئين نامه ها


عکس و ویدئو

 
  خدمات



نسخه موبایل



خروجی پیامک



خروجی RSS



عضویت در خبرنامه ها

 

راهنما
تبليغات


 

سفارش آگهی
یادداشت
دوشنبه، 30 دیماه 1387

12:05 AM

January 19, 2009


نقدی بر پروژه سرشماری کاربران اینترنت کشور

آمارگیری بدون توجه به زیرساخت‌ها


نوشته: عیسی نجفی (رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان خراسان رضوی)
منبع: عصرارتباط


در مطلب زیر، به نقد پروژه سرشماری كاربران اینترنت پرداخته‌است. بدیهی است كه این نوشته لزوما نظر عصر ارتباط نبوده و نشریه آمادگی دارد نظرات مختلف درباره این طرح را منتشر كند.


در خبرها آمده است كه شركت فناوری اطلاعات با همكاری مرکز آمار ایران، پروژه سرشماری كاربران اینترنت را برای نخستین‌بار و براساس استانداردهای بین‌المللی با هدف استخراج آمار دقیقی از تعداد کاربران اینترنتی در كشور به انجام می‌رسانند و طبق اعلام معاون گسترش فناوری اطلاعات شرکت فناوری اطلاعات، پرسشنامه‌های آمارگیری را تا سی‌ام دی ماه تكمیل و بعد از آن گروه تخصصی برای آنالیز اطلاعات خام جمع‌آوری شده شروع به فعالیت می‌كند تا نتایج مورد نظر را استخراج و در مرداد ماه سال 1388 برای اطلاع عموم اعلام نهایی كند و بعد از آن نیز اطلاعات و نتایج جمع‌آوری شده برای برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری برنامه‌ریزان و مدیران مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت.
فارغ از شیوه جمع‌آوری اطلاعات و یا استاندارد علمی مورد نظر و مورد استفاده مركز آمار، در مورد پروژه فوق چند نكته قابل ذكر است:
1 - از سال‌های اولیه تولد اینترنت در كشورهای مترقی سرشماری كاربران اینترنت به‌طوری جدی و علمی انجام شده و سالانه گزارش آن نیز منتشر می‌شود اما باید اذعان داشت كه در حال حاضر پدیده اینترنت به یك الزام مبدل شده و بنابراین یا باید كشورها در مسیر توسعه برای فراگیر کردن عمومی آن تلاش كنند و یا اینكه با حركاتی لاك‌پشتی و كند در صدد بهره جستن از درصد ناچیزی از مزایای بی‌شمار آن باشند.
متاسفانه در كشور ما متولی توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات هنوز به ضرورت فراگیر کردن اینترنت مطابق با استانداردهای بین‌المللی واقف نشده است. امروزه اینترنت در كشورهای توسعه یافته به شاخصی برای سنجش میزان توسعه كشورها در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات مبدل شده و رتبه كشورها در این مقوله برای تعیین رتبه یا میزان آمادگی الكترونیكی یا دیجیتالی به كار گرفته می‌شود. با توجه به زیرشاخص‌های زیرساخت‌های فناوری و ارتباطات، فضای کسب و کار، فضای اجتماعی و فرهنگی، فضای قانونی، چشم‌انداز و سیاست‌های دولتی و میزان دسترسی کاربران به فضای کسب و کار الکترونیکی، به نظر می‌رسد تكلیف سرشماری یاده شده معلوم بوده و عدد و رقم مناسبی به‌دست نخواهد آمد. زیرا ما برای استقرار تجارت الكترونیكی كه در ششمین سالگرد ابلاغ قانون آن هستیم، توفیقی به دست نیاورده‌ایم و بنابراین اقدام شركت یاد شده مبنی بر سرشماری كاربران اینترنت، كاری بی‌نتیجه تلقی می‌شود. امروزه استخراج آمار كاربران اینترنت بدون توجه به كاربردهای آن امری بی‌فایده است.
2 - در حال حاضر با ظهور پدیده اینترنت همراه، تمامی كشورهای توسعه یافته در صدد استفاده از ظرفیت‌های موجود برای بهره‌برداری از شكل جدید اینترنت در حوزه‌های تجارت و دولت الكترونیكی هستند. اطلاعات واصله دلالت بر این دارد كه این پروژه توسعه فناوی اطلاعات و ارتباطات مبتنی بر فناوری‌های جدید، در كشور افغانستان پیاده‌سازی شده و در آن كشور دیگر مردم هیچ رغبتی برای بهره جستن از امكانات فناورانه قدیمی مثل تلفن ثابت ندارند و در صددند تا از شبكه تلفن‌همراه برای كلیه ارتباطات اینترنتی و موبایلی بهره جویند. فارغ از مبحث تجارت سیار ، دولت سیار و ... امروزه برای توسعه كاربردهای مفید اینترنت، توسعه اینترنت پهن باند در كشور یك ضرورت است؛ در حالیكه در كشورهای همسایه تلاش‌ها برای اینترنت موبایل با سرعت 115 کیلوبیت به ثمر نشسته، پروژه GPRS در ایران هنوز در دست‌انداز است و با این وجود، عجیب است كه چرا شركت فناوری اطلاعات در صدد استخراج آمار كاربران اینترنت با سرعت ناچیز موجود در كشور است. آیا به جای همت گماردن بر پروژه سرشماری، تلاش بر ارتقای كیفیت اینترنت در كشور برازنده نیست؟
3 - در سیستم‌های مبتنی بر IT، دریایی از اطلاعات مورد نیاز مدیران در پایگاه‌های داده برای داده‌كاوی بعدی ذخیره و در دسترس مدیران و برنامه‌ریزان قرار می‌گیرد. آیا با وجود دانش و تجربه فعلی، هر دو سال در میان باید برنامه‌ریزان و طراحان شبکه کشور، منتظر استخراج اطلاعات لازم در مورد عادات ترافیکی کاربرها از پرسشنامه‌های متنوع مربوط به خانوارها باشند تا با صرف هزینه به اطلاعاتی دست یابند كه برای برنامه‌ریزی در دنیای توسعه یافته امروزی فاقد ارزش و اعتبار لازم است؟
4 - كاربران اینترنت مطلع‌اند كه وب‌سایت‌ها و وبلاگ‌ها، روزانه اطلاعات جامعی از عادات مختلف كاربران و مراجعه‌كنندگان به وب‌گاه‌ها و پورتال‌ها را به صورت آنی یا برخط در اختیار علاقه‌مندان می‌گذارند. به نظر می‌رسد این اطلاعات آن‌قدر جامع باشد كه ضروتی به توسل به شیوه‌های سنتی جمع‌آوری اطلاعات نباشد. همچنین نرم‌افزارهای بسیار قدرتمندی در حال حاضر موجود است كه اطلاعات جامعی از كلیه فعالیت‌های افراد در اینترنت را در اختیار متولیان قرار می‌دهد و بنابراین وقتی این فناوری خود امكانات بالقوه سرشماری را در اختیار می‌گذارد، چه ضروتی به انجام این پروژه است.
5 - در قانون چهارم توسعه و قانون تجارت الكترونیكی، تكالیفی برای متولیان امور اعم از وزارت ICT و وزارت بازرگانی و سایر دستگاه‌ها تعیین شده بود. آیا بهتر نیست به‌جای این آمارگیری، به بررسی و تحلیل عملكرد سازمان‌های یاد شده می‌پرداختیم تا مشخص شود متولیان چقدر در توسعه زیرساخت‌ها و فرهنگ‌سازی توفیق داشته‌اند كه حالا بنا دارند دنبال بازخوردهای اجتماعی آن در قالب سنجش میزان افزایش ضریب نفوذ اینترنت در بین مردم باشند؟
هرچند انجام پروژه یاد شده به‌عنوان فعالیتی پژوهشی و تحقیقی عاری از هرگونه شبهه و ایراد است، ولی انجام آن به‌عنوان پروژه‌ای ملی، موضوعیتی برای طرح ندارد و بهتر است وزارت ICT و شركت‌های اقماری آن تمركز خود را برای رشد و توسعه هرچه مناسب‌تر و به روزتر فناوری اطلاعات و ارتباطات در كشور معطوف كنند تا شاهد توسعه كشور بر محور دانایی باشیم.






درپی انتشار یاداشت بالا در آژانس خبری فناوری اطلاعات و ارتباطات (ایستنا) روابط عمومی و امور بین الملل شرکت فناوری اطلاعات ایران در پاسخ به مطلب فوق توضیحات ذیل را با هدف تنویر افکار عمومی به ایستنا ارسال نموده است که عینا در زیر میخوانید:


در پاسخ به نقد منتشره در خصوص سرشماری كاربران اینترنت مواردی قابل ذكر می‌باشد كه در ادامه به آن پرداخته شده است ولی قبل از شروع بحث لازم است به این نكته توجه شود كه شركت فناوری اطلاعات برای بهبود روش‌ها و اقدامات خود ازانتقادات سازنده و مفید استقبال می‌كنند و طرح سرشماری از كاربران اینترنتی خود به علت وجود انتقادات از شیوه برآورد و اعلام تعداد كاربران اینترنتی و پیشنهادات رسیده به شركت در دستور كار قرار گرفته است. با توجه به جلسات متعدد هماهنگی با مركز آمار ایران به عنوان متولی و متخصص امر آمار در كشور طرحی آماده گردید و سپس طراحی انجام شده به مرحله اجرا درآمد، با این حال قرار نیست انجام سرشماری به تنهایی موجب رشد و توسعه فناوری اطلاعات یا اینترنت در كشور شود و تنها عاملی است برای اتخاذ تصمیمات مستندتر و سنجیده‌تر و اما نكاتی كه در پاسخ به مطلب درج شده مد نظر است:


1ـ  نگارنده مشخص نمی‌نماید چرا سرشماری كه به گفته وی در كشورهای مترقی به طور جدی انجام می شود و نتایج آن منتشر می‌شود نباید در كشور ما انجام شود با توجه به آنكه نگارنده این مطلب را فارغ از شیوه جمع‌آوری اطلاعات یا استاندارد علمی آن مطرح می‌نماید بنابراین به این موارد انتقادی ندارد ولی در هیچ جا پاسخ دقیقی به این پرسش كه چرا انجام سرشماری از نظر وی مفید نیست مشاهده نمی‌شود.


2ـ  نگارنده در لابلای مطالب خود مواردی را مطرح می‌كند كه جدای از اینكه این مطالب خود نیاز به دلایل و اثبات دارد و دلیلی برای آن ذكر نمی‌شود كلاً به امر سرشماری مربوط نمی‌شود. برای مثال اینكه "در كشور ما متولی توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات هنوز به فراگیر كردن اینترنت مطابق استانداردهای بین‌المللی واقف نشده است" و یا اینكه "ما برای استقرار تجارت الكترونیكی توفیقی به دست نیاورده‌ایم".


3ـ  نگارنده در جاهای مختلف مطلب انجام اقداماتی را به جای سرشماری پیشنهاد می‌كند و صرف نظر از آنکه این اقدامات هم اکنون در حال انجام هست یا خیر، معلوم نیست انجام موارد پیشنهادی چرا باید حتماً به جای سرشماری باشد و نمیتواند علاوه بر سرشماری انجام شود. برای مثال "تلاش برای ارتقای كیفیت اینترنت در كشور" یا "بررسی و تحلیل عملكرد متولیان امور قانون تجارت الكترونیك و مشخص شدن میزان توفیق آنان در توسعه زیرساخت ها و فرهنگ‌سازی" یا تلاش برای رشد و توسعه مناسب‌تر و به روزتر فناوری اطلاعات".


4ـ  نگارنده در مطالب خود گزاره‌هایی را بدون سند و مدرك و دلیل و برهان ذكر می‌كند و ظاهراً آنها را بدیهی و بی‌نیاز از اثبات می‌داند مثلاً ذكر می‌كند "استخراج اطلاعات لازم در مورد عادات ترافیكی كاربرها برای برنامه‌ریزی در دنیای توسعه‌یافته امروزی فاقد ارزش و اعتبار لازم است" در حالی كه عملاً این‌گونه نیست و طراحان در دنیا نیازمند این‌گونه اطلاعات برای طراحی و بهبود كیفیت شبكه هستند و نگارنده مطالب ظاهرا به نحوه طراحی شبكه واقف نیست و روش جایگزینی را نیز مطرح نمی‌كند البته در جای دیگر ذكر می‌كند كه "وب‌سایت‌ها و وبلاگ‌ها، روزانه اطلاعات جامعی از عادات مختلف كاربران و مراجعه‌كنندگان به وب گاه‌ها و پورتال‌ها را در اختیار علاقمندان می‌گذارند" ولی توجه نمی‌كند كه از هزاران وبلاگ و وب‌سایت با چه روش مكانیزه می‌توان بدون هماهنگی با صدها بلكه هزاران مسئول سایت، جمع‌آوری اطلاعات نمود و مشخص نمی کند این امر بر كدام روش علمی استوار است و صحت اطلاعات جمع‌آوری شده به این طریق توسط چه كسی قابل تصدیق است و چگونه دارای اعتبار تلقی خواهد شد.


در جای دیگر نگارنده ذكر می‌كند " در سیستم‌های مبتنی بر IT، دریایی از اطلاعات مورد نیاز مدیران در پایگاه‌های داده برای داده كاری وی ذخیره و در دسترس مدیران و طراحان و برنامه‌ریزان قرار می‌گیرد" ولی مشخص نمی‌كند مثلاً اطلاعات تعداد افرادی كه از اینترنت استفاده نمی‌كنند توسط كدام سیستم مبتنی بر IT خود به خود و بدون هیچ اقدامی تولید و ذخیره می‌شود كه شركت فناوری اطلاعات می‌تواند برای داده‌كاوی به آن مراجعه نماید.


در پایان لازم می‌دانم به این نكته اشاره كنم كه ممکن است ارائه نقد بی‌دقت و بی‌منطق و بدون استدلال از هر مقولهای به سادگی میسر باشد ولی نمی‌تواند راه‌گشای مسئولین برای اصلاح هیچ امری شود. شركت فناوری اطلاعات همواره تلاش داشته است از نظرات كارشناسی خبرگان امر استفاده نماید و در همین جا یك بار دیگر اعلام می‌نماییم ما از هر نظری كه اشكالات كار ما را مشخص نماید و تكمیل‌كننده اقدامات و ره‌گشای راه ما باشد، استقبال نموده و آن را ارج می‌نهیم.  




لینک ثابت || اضافه شده توسط آرش کریم بیگی|| نسخه قابل چاپ || بازگشت به صفحه اصلی || آرش کریم بیگی

برای عضویت در خبرنامه پیامکی ایستنا اینجا را کلیک کنید. برای عضوریت در خبرنامه روزانه ایمیلی ایستنا؛ نشانی پست الکترونیکی خود را در فرم زیر وارد نمایید. پس از آن به صورت خودکار ایمیلی به نشانی شما ارسال میشود، برای تکمیل عضویت خود و تایید صحت نشانی پست الکترونیک وارد شده، می بایست بر روی لینکی که در این ایمیل برایتان ارسال شده کلیک نمایید. پس از آن پیامی مبنی بر تکمیل عضویت شما در خبرنامه روزانه  ایمیلی ایستنا نمایش داده میشود.


فهرست آخرین عناوین

 
    تبليغات  
 







 
  سفارش آگهی