نوشته: سپیده سمائی
ناشر: همشهری
در این روزها كه هوای تهران چون بسیاری از شهرهای بزرگ كشور غیرقابل تنفس شده است
در روزهایی كه خیابانها و اتوبانهای شهر به پاركینگ شبیهترند تا محلی برای تردد اتومبیلها، شنیدن خبری از ایجاد شهرالكترونیك آن هم در تهران میتواند خبری خوش برای شهروندان باشد.
حتی اگر شنیدن این خبر خوش هم تنها به برگزاری دومین كنفرانس شهرالكترونیك در اردیبهشت 88 مربوط شود.
متولیان برگزاری این كنفرانس «توانمندسازی شهروندان» را شعارشان قرار دادهاند و از آنجاییكه بزرگان در تعریف شهر الكترونیك آوردهاند:«شهری كه همه خدمات مورد نیاز مردم در بخش دولتی و خصوصی بهصورت 24 ساعته برای همه افراد در همه جا قابل دسترسی باشد» توانمندسازی مردم بهطور یقین شرط لازم برای ایجاد این شهر است.
مردم بهعنوان كاربران این خدمات باید آمادگی لازم را برای استفاده از تسهیلات الكترونیكی ارائهشده داشته باشند.در این میان اما «اما و اگرهایی» به چشم میآید كه با میزان خوشبینی ما نسبت به عملی شدن وعده الكترونیكی شدن تهران نسبت عكس دارد.
ضریب نفوذ30 درصدی اینترنت در ایران، تفاوت چشمگیر میزان پهنای باند در كشور با آنچه برای استفاده از سرویسهای اینترنتی مختلف چون آموزش مجازی، تجارت الكترونیكی و... مورد نیاز است، سرعت پایین و كیفیت نامناسب اینترنت به همراه مشكلاتی چون چگونگی احراز هویت و امنیت اطلاعات از جمله موانع پیش روی اجرایی شدن طرح شهر الكترونیك در ایران به شمار میرود.
موانعی كه بسیاری از آنها بیشتر از آنكه مربوط به كاربران و جامعه هدف استفاده از خدمات شهر الكترونیك مربوط باشد، به دیدگاه مسئولانی مربوط است كه باید ارائهدهنده این خدمات باشند.
ما وزارتخانهای به نام ارتباطات و فناوری اطلاعات داریم كه مطابق قانون برنامه چهارم توسعه و مصوبات مجلس، متولی فناوری اطلاعات در كشور است و از قضای روزگار برنامهریزیهای همین وزارتخانه بزرگترین مانع بر سر راه ایجاد یك شهر الكترونیك است.
توسعه شبكه مخابرات با استفاده از فیبر نوری بدون نصب تجهیزات لازم برای ارائه سرویس ADSL در پستهای مخابراتی منطقهای از جمله این برنامهریزیهاست كه باعث شده بسیاری از ساكنان مناطقی چون زعفرانیه، سعادتآباد، پونك، حكیمیه و... از اینترنت پرسرعت محروم شوند.
به این ترتیب 40 درصد مشتریان اینترنت پرسرعت در تهران بهعلت اینكه خطوطشان فیبر نوری و یا اشتراكی (PCM) است، برگشت میخورند.
اگر اظهارات گاه و بیگاه مسئولانی چون دكتر ریاضی معاون IT وزارت ارتباطات كه سرعت 56كیلو بایت را برای كاربران ایرانی كافی میداند را در كنار نحوه خدماترسانی زیرمجموعههای این وزارتخانه قرار دهیم، تراژدی كاملی خواهیم داشت: قبضهای تلفن همراه یكدوره در میان و بهصورت كاملا تصادفی به دست مشتركان میرسد، پیامكهای هشدار نمیرسد و باعث میشود مشترك بختبرگشته مسیر خانه یا محل كار به دفتر خدمات مشتركین، دفتر خدمات به بانك و سپس بانك به دفتر خدمات را طی كند و علاوه بر اتلاف وقت بسیار، دستكم 3 سفر درونشهری اضافی به مجموع ترافیك شهری اضافه شود.
در چنین شرایطی برگزاركنندگان كنفرانس شهر الكترونیك بخشی از این كنفرانس را به توانمندسازی مسئولان اختصاص دادهاند: «مردم آمادگی دارند از هر سرویسی كه به آنها ارائه میشود بهصورت الكترونیكی استفاده كنند.
مشكل اصلی این است كه به لحاظ فرهنگی و دانایی آگاهی لازم وجود ندارند. ما تصمیم داریم با برگزاری میزگردهایی با حضور مسئولان و نهادهای حساس دولتی این فرهنگسازی را ایجاد كنیم و مسئولان نخستین گروه مورد نظر ما در این همایش هستند.»
شاید بد نباشد برگزاركنندگان كنفرانس برای توانمندسازی مسئولان، «متولیان IT كشور» را در اولویت قرار دهند