گزارش: یوسف ابوطالبی
منبع: طیف

مقدمه

همکاری‌های ایران و چین در حوزه ICT طی سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته است. سفرهای مختلف مقامات وزارت ICT به کشور چین نیز گواهی بر این مدعاست. در ادامه همکاری‌های مخابراتی دو کشور، روزهای 24 تا 27خردادماه، کارگاه آموزشی Core Network با همکاری شرکت مخابرات ایران و شرکت هواوی تولیدکننده چینی تجهیزات مخابراتی، در محل عمارت کلاه‌فرنگی شرکت مخابرات ایران برگزار شد. در روز افتتاحیه این کارگاه آموزشی علاوه بر کارشناسان و فعالان حوزة ICT، برخی مسؤولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شرکت مخابرات ایران نیز حضور داشتند. از آن جمله می‌توان به مهندس ظهوری‌فر، مدیرعامل شرکت زیرساخت، مهندس فیضی، مدیرعامل شرکت مخابرات ایران و مهندس یوسف‌پور، عضو هیأت‌مدیره شرکت مخابرات ایران و رییس شورای عالی NGN اشاره کرد.

در مدت 4روزه برگزاری این کارگاه آموزشی مهندس مؤمن بالله، رییس هیأت‌مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت، مهندس پوررنجبر، مهندس رضوی معاون فنی و مهندسی شرکت همراه اول، مدیرعامل شرکت مبین‌نت، مهندس ستایش مدیرعامل شرکت مشارکتی ارتباطات سیار اصفهان و مدیرانی از شرکت همراه اول و تالیا نیز از آن بازدید کردند.

نسل قدیم، نسل جدید

شبکه‌های نسل قدیم که در حال حاضر ارتباطات مخابراتی در کشورمان بر پایه‌ آن استوار است، محدودیت‌هایی را به اپراتورهای مخابراتی تحمیل می‌کند که از آن جمله می‌توان به دشواری توسعه شبکه و محدود بودن پهنای باند و به طبع آن محدودیت سرویس‌های قابل ارائه به کاربران اشاره کرد. مشترکان سرویس‌های مخابراتی در کشور ما ضعف ارائه سرویس‌های ارزش‌افزوده را در کشور چشیده‌اند و با وجود جهشی که در ارائه این سرویس‌ها در 2-3سال اخیر داشته‌ایم اما هنوز جایگاه قابل قبولی در دنیا نداریم.

در عین حال اپراتورهای مخابراتی کشورمان در حال حاضر بخش عمده درآمدهای خود را از ترافیک شبکه انتقال کسب می‌کنند این در حالی است که اپراتورهای بزرگ بخش مهمی از درآمد خود را از طریق سرویس‌های ارزش‌افزوه مخابراتی در شبکه‌های ثابت و سیار کسب می‌کنند. یکی از مزیت‌های مهم شبکه‌های نسل آینده و راهکارهایی همچون IMS این است که تولیدکنندگان تجهیزات همچون هواوی تلاش می‌کنند تا بخش عمده سود حاصل از خدمات ارائه شده بر بستر شبکه‌های مخابراتی را برای اپراتورهای مخابراتی حفظ کنند. بر این اساس اپراتورهای مخابراتی یکی پس از دیگری حرکت خود را برای توسعه شبکه‌های نسل آینده آغاز کرده‌اند. اما این تنها یکی از دلایلی است که اپراتورهای مخابراتی به سمت شبکه‌های نسل جدید روی می‌آورند. صاحب‌نظران کاهش هزینه شبکه انتقال، کاهش فضای اشغال یک شبکه مخابراتی، کاهش هزینه‌های نگهداری و در عین حال افزایش کارایی شبکه را از مهم‌ترین مزایای شبکه‌های نسل آینده بر می‌شمرند. در این بین اپراتورهایی که امروز شبکه‌های نسل آینده را توسعه می‌دهند این فرصت را پیدا می‌کنند تا با صرفه‌جویی حاصل از این توسعه، هزینه سرمایه‌گذاری‌های جدید خود را پوشش دهند.

در کارگاه  آموزشی Core Network که با سخنرانی مهندس یوسف‌پور افتتاح شد، کارشناسان شرکت هواوی تلاش کردند تا قابلیت‌های شبکه‌های نسل آینده و تجهیزات تولیدی این شرکت از قبیل softswitchها، HLRهای نسل آینده و راهکار IMS را برای بازدیدکنندگان تشریح کنند.

ما به چه می‌اندیشیم؟

کشور ما ایران و در صدر اپراتورهای مخابراتی کشور، شرکت مخابرات ایران به عنوان اپراتور غالب کشور نیز برای حرکت شبکه‌های مخابراتی کشور به سمت شبکه‌های نسل آینده مصمم هستند. صحبت‌های مهندس یوسف‌پور، رییس شورای عالی NGN در کشور در مراسم افتتاحیه این کارگاه آموزشی نیز حاکی از این موضوع بود. مهندس یوسف‌پور با توجه به جمعیت جوان و پتانسیل استثنایی کشور برای استفاده از سرویس‌های ارزش‌افزوده، حرکت به سمت NGN را یک ضرورت می‌داند، اما معتقد است باید برای استفاده از سرویس‌های قابل ارائه روی این بستر، از قبل فرهنگ‌سازی کرد. مهندس یوسف‌پور در صحبت‌های خود به این موضوع نیز اشاره کرد که باید ارتقای شبکه‌ Based TDM به IP Based با کمترین هزینه ممکن انجام شود.

کمی کوچک‌تر از جهان!

کشور چین نقش قابل ملاحظه‌ای در تحولات تکنولوژیک جهان ایفا می‌کند. صنعت مخابرات نیز از این عرصه مستثنا نیست. پیش‌بینی می‌شود کشور چین طی مدت 12ماه آتی، به بزرگ‌ترین بازار 3G در جهان تبدیل شود؛ به‌ویژه آنکه تاکنون سرعت‌های دانلود خدمات 3G در چین، سریع‌تر از سرعت‌های دانلود در اروپا بوده است. از سوی دیگر کارشناسان بر این باورند که شرکت‌های چینی سازنده و فروشنده تجهیزات، کنترل بازار جهانی زیرساخت تلفن همراه را در آینده‌ای نزدیک در اختیار خواهند گرفت. مدیرعامل اپراتور استرالیایی Telstra اخیراً پیش‌بینی کرده است طی 3 تا 5سال آینده، روند ادغام و یکپارچه‌سازی تولیدکنندگان تجهیزات با شتاب بیشتری ادامه پیدا کند و در نهایت 3شرکت سازنده و فروشنده زیرساخت باقی بمانند، در این میان 2شرکت چینی خواهند بود که یکی از آنها هواوی است.

چرا هواوی؟

شرکت هواوی یکی از سه شرکتی است که سهم قابل توجهی از بازار باند وسیع CPE را در سال 2008 به خود اختصاص داده است. شرکت‌ هواوی در بخش تجهیزات CPE که شامل مودم‌های کابلی و DSL، روترها، تجهیزات Wi–Fi و شبکه‌های واسط خانگی (gateway) می‌شود، توانسته است 10درصد از سهم بازار  جهانی مودم DSL را به خود اختصاص دهد. این شرکت همچنین در سال گذشته به رشد چشمگیری 68درصدی در بازار تجهیزات دست‌یافته است.

هواوی همچنین به عنوان یکی از دو فروشنده بزرگ تجهیزات مخابراتی چین، یکی از پیشگامان حرکت به سمت شبکه‌های نسل آینده در دنیا محسوب می‌شود. توسعه شبکه‌های نسل آینده توسط ودافون برای اولین بار و با استفاده از تجهیزات هواوی توانمندی تولیدکننده چینی را به خوبی نشان می‌دهد. BT انگلستان نیز یکی دیگر از اپراتورهای بزرگی است که شبکه NGN خود را با استفاده از تجهیزات هواوی توسعه داده است. شرکت هواوی که تا به حال توانمندی خود را در این عرصه در بیش از 60کشور و افزون بر 150میلیون مشترک به اثبات رسانده است اکنون قصد دارد در توسعه تجاری NGN در ایران نیز سهیم باشد.

شرکت هواوی در ایران نیز حضور پر رنگی داشته است. تجهیزات تولیدی این شرکت در شبکه‌های ثابت و سیار کشور مورد استفاده قرار گرفته‌اند. شرکت هواوی در حال حاضر در حال نصب تجهیزات دو اپراتور بزرگ WiMAX کشور - مبین‌نت و ایرانسل- بر اساس راهکار IMS است. ادغام هسته شبکه‌های ثابت و سیار در شبکه‌های نسل آینده از جمله مواردی است که از طریق فناوری IMS میسر می‌شود. کشورهای بلغارستان و رومانی به عنوان دو نمونه موفق از پیاده‌سازی IMS شرکت هواوی به شمار می‌روند. علاوه بر این با استفاده از IMS، اپراتورهای تلفن ثابت یا سیار می‏توانند سرویس‏هایی چون پیغام صوتی (Voicemail)، پیغام دیتا (Text Message) و استفاده اشتراکی فایل (File Sharing)  را با استفاده از سرورها در اختیار کاربران خود قرار دهند. بدین ترتیب راهکار IMS این تولیدکننده چینی این موقعیت را برای اپراتورهای تلفن همراه فراهم می‌کند تا در آینده به راحتی شبکه 2G خود را بر اساس تجهیزات نصب شده در شبکه WiMAX توسعه دهند.

پس از اعلام شرکت مخابرات ایران برای اجرای پایلوت شبکه‌های نسل آینده در سه استان کشورمان آمادگی خود را برای همکاری با شرکت مخابرات ایران اعلام کرده است. اجرای پایلوت موفق شبکه NGN در سال 1384 در جزیره کیش این به مدیران شرکت مخابرات ایران اطمینان می‌دهد که تولیدکننده چینی به خوبی فضای کشور را می‌شناسد و ظرف مدت زمان کوتاه می‌تواند به تعهدات خود عمل نماید.

این یکی بازی برنده- برنده است که از یک‌سو تولیدکننده تجهیزات با فروش تجهیزات سود خواهد کرد و از سوی دیگر، اپراتورهای مخابراتی نیز با توجه به دسترسی کاربران به سرویس‌های بیشتر از آن سود می‌برند. شاید اگر کاربران را نیز به عنوان ضلع سوم به عنوان مصرف‌کنندگان سرویس‌های جدید‌تر اضافه کنیم، بتوانیم آن را یک بازی با سه برنده بنامیم.

توسعه NGN با چه دغدغه‌هایی همراه است؟

یکی از دیگر دغدغه‌های کشورهای استفاده‌کننده از تجهیزات مخابراتی از جمله تجهیزات شبکه‌های نسل آینده میزان سازگاری این تجهیزات با محیط زیست است؛ موضوعی که در سال 2009 نیز از سوی اتحادیه جهانی مخابرات مورد تأکید قرار گرفته است. شرکت هواوی یکی از شرکت‌هایی که تمامی تجهیزات خود را به تأئید ITU و دیگر سازمان‌های معتبر بین‌المللی رسانده است.

سرعت انتقال بالا از شبکه‌های نسل قدیم به شبکه‌های نسل آینده از دیگر ویژگی‌های منحصر به فرد هواوی است.

یکی دیگر از دغدغه‌های اپراتورهای مخابراتی وابستگی است که استفاده از تجهیزات یک فروشنده ممکن است برای آنها ایجاد کند. شرکت هواوی این موضوع را مدنظر قرار داده است و تجهیزات NGN این قابلیت را برای اپراتورها فراهم می‌کند تا بتوانند در بخش‌های مختلف شبکه از تجهیزات اپراتورهای متفاوت استفاده کنند. این موضوع به خصوص برای کشور ما که در برهه‌های خاص زمانی در گذشته با مسائل تحریم‌ روبه‌رو بوده ‌است می‌تواند حائز اهمیت باشد.

امروز باید به سمت NGN حرکت کرد

بررسی‌های نشان می‌دهد اپراتورهایی که دیرتر رو به استفاده از شبکه‌های نسل آینده می‌آورند زمان را از دست داده و اگر امروز متحمل خسارت مالی نشوند حداقل بخشی از سود آینده‌شان مورد تهدید قرار می‌گیرد. در حال حاضر کشور ما نیز قصد دارد پایلوت شبکه NGN را در سه استان تهران، قزوین و فارس نیز توسعه دهد.

شرکت هواوی که تجربه موفق اجرای پایلوت NGN در کیش با 3هزار مشترک را یدک می‌کشد و با همکاری چند فروشنده دیگر تجهیزات، حضور فعالی در اجرای پایلوت NGN در مرکز تحقیقات مخابرات ایران داشته است آمادگی خود را برای توسعه NGN در کشور ما نیز اعلام کرده است. مدیر هواوی در ایران معتقد است ایران دروازه ورود هواوی به بازارهای بزرگ خواهد بود.

این شرکت چندی پیش اعلام کرد که همکاری خود را با اپراتور اماراتی اتصالات، به منظور تأسیس مرکز نوآوری کاربردی (AIC) و با هدف ارایه روش‌ها و برنامه‌های کاربردی آغاز کرده است. علاوه بر این هواوی و اتصالات توافق‌نامه‌ای را به منظور همکاری‌های بیشتر و توسعه خدمات اتصالات منعقد کرده‌اند که براساس آن شرکت هواوی متعهد شده است که از توسعه شرکت اتصالات در سطح جهانی پشتیبانی کند.  بدین ترتیب هواوی با توسعه فعالیت‌های خود در ایران جایگاه خود را در بین کشورهای منطقه خاورمیانه تثبیت کند.