نوشته: عباس ثابتی راد
منبع: همشهری
شاید امروزه باید بپذیریم كه سرنوشت جهان تغییر كرده است. ازدحام جمعیت در شهرهای بزرگ جهان از این پدیدههای نه چندان نوظهور، هیولایی هراسآور ساختهاند.
شهرها رشد كردهاند و هر روز نیز به جمعیت آنان افزوده میشود و مشكلات هر روز بیش از پیش بر پیكره این مراكز بزرگ اقتصادی اجتماعی و فرهنگی سیطره مییابند. امروزه شهرها نماد زندگی مدرن هستند. انسانهای شهرنشین به مثابه خوابگردانی هستند كه در ازدحام دود و آهن زندگی میكنند و با مشكلات بیپایان دست به گریبانند. شهرهای قرن بیستم سرزمینهایی دیگرگونهاند.
دیگر در این ازدحام ساختمانها و آسمانخراشها جلوهای از طبیعت نمیتوان یافت. رشد شهر نشینی بر اقلیم شهرها نیز تاثیرگذار بوده است. در كنار همه این موارد، چارهاندیشی برای حل مشكلات شهرنشینی تاكنون نتوانسته است راه به جایی ببرد. از طرفی شهرها جمعیت بسیاری را در خود جایدادهاند و همچنان بر آن افزوده میشود. از طرف دیگر كاهش خدمات شهری بهدلیل تراكم جمعیتی نتوانسته است این مناطق جمعیتی را همچنان بهعنوان سرزمین رویاها حفظ كند.
شهرها در این قرن كه رشدی حیرت آور را تجربه كردهاند و هماكنون بیش از 50 درصد جمعیت جهان را در خود جای دادهاند به مناطقی پر از مشكلات مختلف تبدیل شدهاند. حملونقل عمومی، ترافیك، آلودگی، توزیع نامناسب مراكز فرهنگی و اسكان جمعیت مهاجر از جمله برخی مشكلات شهرها در سالهای اخیر بوده است اما این سؤال همواره وجود داشت كه توسعه شهرها چه چشماندازی در آینده خواهد داشت؟ در واقع نگرانی از توسعه شهری از سویی و رشد جمعیت و در كنار آن رشد كالبدی شهر، زمینه را برای توسعه نامتوازن شهرهای جهان فراهم كرده بود.
شهر مجازی و شهر واقعی
رشد فناوریهای نوین و گسترش جهانهای مجازی وسوسهای تازه پیش روی فعالان عرصههای مختلف است. در واقع اینترنت و دنیای مجازی توانسته است عرصهای مناسب برای صاحبان كسب و كار بهوجودآورد؛ عرصهای كه مشكلات زندگی واقعی در شهرها را نداشته است. هم از این روست كه شهرهای مختلف جهان برای كنترل مشكلات مختلف از جمله آلودگی هوا و ترافیك به استفاده از این عرصه روآوردهاند و به آن توجهی ویژه دارند.
در واقع شهرهای بزرگ با استفاده از این فناوری راهی نو جستهاند برحل مشكلاتی كه بهنظر لاینحل میآمد. شهرهایی نظیر نیویورك، توكیو، سئول، دوبی و حتی بسیاری دیگر از شهرها برای بهرهمندی از دنیای مجازی رقابت سختی را آغاز كردهاند كه نتیجه آن بیتردید حل مشكل شهروندان ساكن در این شهرهاست.
در واقع شهر الكترونیك در پاسخ به پرسشهای بسیاری ظهور كرد. پرسشهایی نظیر؛ شهرها در آینده چگونه خواهند بود؟ مردم چگونه در فرایندهای اداره شهر شركت خواهند كرد؟ فعالیت اداری افرادی كه در شهرها زندگی میكنند چگونه خواهد بود؟ تفریحات و سرگرمی شهرها درصورت توسعه كالبدی به چه صورت خواهد بود؟
گام اول
ایران در حال حاضر 7/53درصد كل كاربران اینترنت خاورمیانه را بهخود اختصاص داده است. این كاربران عمدتا در شهرهای كشور مستقرند و میتوانند بهعنوان كاربران تقریبا جدی اینترنت شناخته شوند؛ كاربرانی كه بتوانند نیازهای خود را در جهان مجازی تامین كنند و از خدمات ارائه شده در دنیای مجازی بهرهمند شوند. در واقع ایران با داشتن 18میلیون كاربر اینترنت از پتانسیل بالایی در ایجاد شهروندان الكترونیك بهرهمند است؛ شهروندانی كه اگرچه ممكن است از دانش روز در عرصه الكترونیك چندان بهرهمند نباشند اما قادر خواهند بود با توجه به زیرساختهای موجود در كشور از خدمات الكترونیك بهرهمند شوند.
اگرچه هنوز تجارت در دنیای مجازی در كشور بهصورت جدی شكل نگرفته است و عمده اقدامات در این عرصه وابسته به نهادهای خصوصی بوده و كمتر نهادها و دستگاههای دولتی در این امر حركت كرده اند اما استقبال مردم از تجارت الكترونیك با توجه به زیرساختهای موجود قابل توجه است. در واقع اشتیاق شهروندان شهرهای بزرگ در گام اول برای ورود به جهان مجازی پتانسیلی مناسب برای تحقق شهر الكترونیك است.
سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران در این راستا در 3 حوزه زیرساخت، ارائه سرویسهای الكترونیكی، فرهنگسازی و ارتقای سطح آگاهی كاركنان در حوزه ICT طرحهای متعددی را اجرا كرده است كه تعدادی از آنها عبارتند از:
دفاتر خدمات الكترونیكی شهر: در این دفاتر امور شهرسازی، درآمد و نوسازی، امور ترافیكی و هرآنچه شهروند به خاطر آن احتیاج به مراجعه به شهرداری دارد، ارائه میشود. در حال حاضر 70 دفتر در سطح شهر تهران ایجاد و مشغول به فعالیت هستند.
مدیریت و كنترل طرحها: از آنجاییكه اغلب فعالیتهای شهرداری بهصورت طرحهای كوچك و بزرگ و در قالب6 الی 7هزار قرارداد سالانه انجام میشود، كنترل و مدیریت مكانیزه این طرحها از نظر پیشرفت فیزیكی و همچنین كنترل و مدیریت مالی طرح، یكی دیگر از طرحهای تحولساز بوده است كه در شهرداری تهران برای نخستینبار انجام شد.
سامانه مدیریت فوریتها: هدف از سامانه 137 امكان ارتباط هر شهروند در هر زمان و از هر كجا به شهرداری و درخواست یا اعلام نیاز درخصوص خدمات شهری تحت مسئولیت شهرداری و ارجاع مكانیزه و بدون وقفه به عوامل اجرایی و همچنین كنترل و نظارت و اطلاع رسانی مجدد به شهروند است.
ممیزی مكانیزه شهر تهران: برای جمعآوری و بهروزرسانی اطلاعات وضع موجود املاك، نرمافزار مورد نیاز تهیه شد و كارشناسان ممیزی با تجهیزات كامل در حال انجام ماموریت هستند كه با توجه به تدابیری كه در سیستم شهرسازی اندیشیدهشده است در آینده نیازی به انجام ممیزی نیست.
سامانه قوانین و مقررات شهری: در راستای یكپارچهسازی و تجمع قوانین و مقررات شهری،
اطلاع رسانی به شهروندان و تكریم اربابرجوع، وحدت رویه در اجرای قوانین و مقررات توسط واحدهای اجرایی در شهرداری، تشخیص قوانین و مقررات منسوخ شده ایجاد شده است كه نهایتا در سیستم یكپارچه شهرسازی بهكارگیری خواهد شد.
كاوشگر شهر تهران: برای ارائه سرویس و خدمات الكترونیكی به شهروندان و دسترسی آسان جهت جستوجو از طریق نرمافزار برپایه اطلاعات مكانی اماكن، معابر و نشانی در شهر تهران، این نرمافزار تهیه شده است كه از طریق پورتال اینترنتی شهرداری تهران در اختیار عموم گذاشته شده است.
سامانه طرح ترافیك: با توجه به محدودیت آمدوشد در محدوده ترافیكی شهر تهران و نیاز شهروندان به تهیه آرم طرح ترافیك این نرمافزار تهیه شد و شهروندان میتوانند از طریق وب فرم درخواست خود را تكمیل كنند كه پس از بررسی توسط سازمان حملونقل و ترافیك نسبت به صدور آرم طرح ترافیك اقدام كنند.
سامانه آرشیو الكترونیكی: با توجه به حجم پروندههای شهرسازی و نوسازی نسبت به اسكن پروندههای شهرسازی و نوسازی اقدام شده است كه در این حالت تمامی واحدهای اجرایی شهرداری میتوانند از طریق شبكه شهرداری به مستندات مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند و همچنین جهت انجام بازدید، مامورین بازدید میتوانند با استفاده از تجهیزات سختافزاری بدون حمل لاشه پرونده ماموریت خود را بهطور كامل انجام دهند.
سامانه یكپارچه شهرسازی: یكی از سرویسهای این سامانه تشكیل پرونده است كه توسط دفاتر خدمات الكترونیكی به كارگیری شده است. به نوعی اجرایی شدن فعالیتهای دفاتر خدمات الكترونیكی منوط به این سرویس بوده و همچنین امكان مشاهده تمامی اطلاعات شهرسازی بهصورت تجمیعی وجود دارد.
عناوين
