شرکت مخابرات ایران برای انتخاب سرمایه‌گذار تالیا از مواضع اولیه خود در زمان عقد قرارداد این پروژه کوتاه نمی‌آید.

اولین پیمانکار - اپراتور تلفن‌همراه اعتباری ایران به دلیل شرایطی که شرکت مخابرات ایران پیش پای سرمایه‌گذارانش می‌گذارد، هنوز موفق نشده است نسبت به انتخاب سرمایه‌گذار خود اقدام کند.

شرکت مخابرات ایران از زمان مطرح شدن انتخاب سرمایه‌گذار جدید برای تالیا، علیرغم همه تغییر و تحول‌هایی که در بازار تلفن‌همراه ایران طی چند سال گذشته رخ داده، از شرایط اولیه‌ای که برای سرمایه‌گذار این پروژه وضع کرده بود، کوتاه نیامده و خواستار ادامه پروژه با همان شرایط اولیه است.

این درحالی است که تالیا در زمان شروع به‌کار خود با عرضه سیم‌کارت‌های اعتباری تلفن همراه پروژه‌ای نو و جدید در صنعت مخابرات کشور محسوب می‌شد اما اکنون با عرضه سیم‌کارت‌های اعتباری همراه اول و ایرانسل دیگر رونقی در بازار تلفن‌همراه کشور وجود ندارد که سرمایه‌گذاری حاضر شود این پروژه را با همان شرایط اولیه فاینانس کند.فقدان انعطاف شرکت مخابرات ایران که گفته می‌شود به دلیل موانع قانونی در پروانه اولیه تالیا به‌وجود آمده امکان جذب سرمایه‌گذار جدید برای تداوم حیات اولین اپراتور تلفن همراه اعتباری ایران را دچار مشکل کرده است.

درحال حاضر، تالیا همچنان با همان میزان توسعه اولیه و تنها با کمتر از 500 هزار مشترک سیم کارت اعتباری تلفن همراه به حیات نیمه جانش ادامه می‌دهد.

شرکت تعاونی اسلامی‌ مجتمع صنعتی رفسنجان اولین عرضه‌کننده سیم‌کارت‌های اعتباری از ابتدای آغاز به کار خود با مشکل سرمایه‌گذار مواجه شد چنانکه  برخی صاحبنظران در کنار موانع اقتصادی و حتی مدیریتی  این پروژه وابستگی‌های سیاسی پیمانکار را از جمله دلایل متوقف شدن توسعه آن می‌دانند.

شرکت مخابرات ایران نیز علیرغم گذشت بیش از چهار سال از آغاز به کار پروژه سیم‌کارت‌های اعتباری تالیا تاکنون نتوانسته یا نخواسته در قرارداد BOT خود که به عنوان مشارکت‌های غیردولتی در پروژه‌های مخابراتی کشور ثبت شده با این پیمانکار همکاری کند.

این شرکت در آن زمان که اثری از سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نبود، در یکی از بندهای قرارداد خود با شرکت تعاونی اسلامی ‌مجتمع صنعتی رفسنجان آورده بود که هرگونه تغییر سرمایه‌گذاران و مالکان باید ابتدا با کسب موافقت شرکت مخابرات ایران باشد.

اولین پیمانکار- اپراتور تلفن‌همراه اعتباری ایران پس از کنار رفتن Tele2 سوئد در ابتدای کارش از سرمایه‌گذاری در پروژه سیم‌کارت‌های اعتباری تالیا دیگر نتوانست سرمایه‌گذاری خود را برای توسعه پوشش تالیا در شهرهای ایران تکمیل کند و تنها به پوشش مراکز 30 استان کشور بسنده کرده است.

تالیا که در این مدت با اتهام‌هایی چون زیان ناشی از عدم النفع، شکست پروژه غیردولتی و ناکامی ‌پیمانکاری مخابراتی در ایران روبه‌رو بوده، مدت زمان زیادی است که موضوع سرمایه‌گذار خود را با شرکت مخابرات ایران مطرح کرده و این بار وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز برای حل مشکل آن به کمک سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی آمده است.

غفاریان: فقط یک شرط داریم

وفا غفاریان –رییس هیات مدیره شرکت مخابرات ایران- در این باره به خبرنگار ما گفت: ما برای سرمایه‌گذار تالیا فقط یک شرط گذاشتیم و آن هم این است که مفاد قرارداد فی مابین را بپذیرد. او افزود: شرکت‌هایی که تمایل به سرمایه‌گذاری در این پروژه دارند باید شرایط زمان مذاکره برای شروع به کار این اپراتور را پذیرفته و همه آنچه که در زمان امضای پروانه و برگزاری مزایده و انعقاد قرارداد درج شده را بپذیرند.

غفاریان درباره این‌که شرایط زمان شروع به کار این پروژه با حال حاضر تفاوت‌های زیادی کرده است، گفت: نمی‌توان انتظار داشت وسط یک قرارداد، شرایط آن را به طور یکطرفه تغییر دهیم. او تغییر شرایط را امکان‌پذیر ندانست و افزود: تنها شرطی که برای متقاضیان به سرمایه‌گذاری در این پروژه گذاشته شده، این است که تمام مفاد و شرایط زمان عقد قرارداد پروژه تالیا را بپذیرند. غفاریان با تاکید بر نیاز تالیا به یک سرمایه‌گذار، گفت: از ورود سرمایه‌گذاران به این پروژه استقبال می‌کنیم اما هر شرکتی که تمایل به سرمایه‌گذاری داشته باشد باید شرایط موجود در قرارداد را بپذیرد و نمی‌توانیم وسط اجرا در مورد تغییر شرایط حرف بزنیم.

اولین تجربه ناموفق واگذاری تصدی‌گری بخش مخابرات

تالیا نخستین تجربه واگذاری امور تصدی‌گری بخش مخابرات به بخش خصوصی بوده که طی یک قرارداد BOT به مدت 10 سال منعقد شده است. نتیجه مناقصه اپراتوری تلفن همراه اعتباری در آخرین روز فروردین سال 1382 اعلام شد که براساس آن شرکت تعاونی اسلامی‌مجتمع صنعتی رفسنجان با مشاركت Tele2 سوئد، مشاوره شركت بین‌المللی میسون، سرمایه‌گذاری خارجی اینترنشنال بانک و كامویک كه بالاترین امتیاز فنی و كم‌ترین قیمت را داشتند، برنده مناقصه عرضه دو میلیون سیم کارت تلفن همراه پیش پرداخته شد.

گرچه شرکت مخابرات ایران نكات قابل توجه مناقصه‌ یاد شده را حضور قوی شركت‌های مطرح مخابراتی اروپایی و چند ملیتی به عنوان اپراتور، مشاور، سرمایه‌گذار و تولیدكننده‌ تجهیزات در مناقصه دانسته بود و به حضور غول‌های مخابراتی همچون Tele2، SFR، ترکسل، میلی كام، موبیل كام، الوطنیه و اوجر به عنوان اپراتور، شركت‌های نت كام، ایركام، سوفركام، میسون و نت2 به عنوان مشاور، گلف بانك، الوطنیه، اوجر، میلی كام، فوائ غانم، وام بروك، اینترنشنال بانك و كامویك به عنوان سرمایه‌گذار خارجی اعلام كرده بود اما از میان آن‌ها این پروژه سهم شرکت تعاونی رفسنجان شد که سرانجام از ادامه همکاری با این غول‌های مخابراتی دنیا بازماند.

مجتمع تعاونی رفسنجان درحالی نتوانست از عهده اجرای این پروژه برآید که هنگام راه‌اندازی این اپراتور بازار تلفن همراه ایران تشنه سیم‌کارت بود و اثری از اپراتورهای دیگر برای عرضه سیم‌کارت‌های اعتباری نبود. برنده شبکه تلفن همراه اعتباری تالیا 30 فروردین 82 اعلام شد و 28 بهمن همان سال قرارداد نهایی فی‌مابین امضا شد اما در نهایت چهارم خرداد ماه سال 84 این شبکه به طور رسمی ‌راه‌اندازی شد و امروز تنها با 500 هزار مشترک همچنان آنتن‌های این شبکه روشن است.