شهردار تهران بارها به شهروندان تهراني قول داده که تهران بايد تا پنج سال آينده در زمره 10 شهر نخست الکترونيک جهان باشد و تنها آن زمان است که شهر نفس مي‌کشد و آلودگي هوا و ترافيک کاهش پيدا مي‌کند. تدابير و اقداماتي که شهرداري تهران براي رشد و توسعه فناوري اطلاعات انديشيده براي همه ما آشکار و بازتاب آن را در ارائه بسياري از خدمات مجازي شهرداري از جمله بليت الکترونيک، راه‌اندازي نمايشگاه مجازي، حذف سيتم کاغذبازي با راه‌اندازي دفاتر خدمات رساني براي همه ما ملموس است. 

بارها شهردار تهران در گفته‌هاي خود پيرامون IT تاکيد بسيار بر افزايش توسعه داشتند شما به‌عنوان مديرعامل سازمان فناوري اطلاعات و ارتباطات شهرداري چشم‌انداز برنامه‌هاي آتي اين سازمان را چگونه ترسيم مي‌کنيد؟
قبل از هر چيز بايد بگويم که شهردار تهران يک قولي به مردم داده و ما هم به‌دنبال اجرايي شدن قول آقاي قاليباف هستيم نکته اول اينکه ما خود را به تنهايي متولي اين بخش نمي‌بينيم و زمينه ساز زيرساخت‌هاي اجرايي شدن هستيم. همچنين علاقه‌منديم که تمام دستگاه‌هايي که در تهران در حوزه خدمت‌رساني کار مي‌کنند با ما در اين زمينه مشارکت کنند و از همکاري مردم و بخش خصوصي هم استقبال مي‌کنيم. اگر به کشورهاي پيشرفته دنيا در زمينه پيشرفت فناوري اطلاعات نگاه کنيم قطعا همکاري بخش خصوصي و مردمي از عوامل اصلي موفقيت بوده است بنابراين از رويکردهاي اصلي ما اين مسئله است.
نکته دوم اينکه براي تحقق شهرالکترونيک مشارکت تمام افرادي که در شهر زندگي و کار مي‌کنند ضروري است. در يک نگاه کلان شهرداري ستون اصلي مديريت شهر است اما در کشور ما به‌دلايلي هنوز به نقطه صددرصدي مديريت شهري نرسيديم با اين وجود شهرداري زمينه‌ساز توسعه فناوري اطلاعات است و مي‌خواهد نقش خود را انجام دهد. تاکيد مي‌کنم شهرداري به تنهايي نمي‌تواند اين کار را انجام دهد و نياز به کمک همگاني دارد. شهرداري تهران با اين دو چارچوب کلي به موضوع نگاه کرده است. از سويي نبايد فراموش کنيم که براي رسيدن به نقطه ايده‌آل پيشرفت فناوري اطلاعات که ماهيتا با سرعت در حال پيشرفت است نمي‌توانيم بگوييم که نقطه هدف ما متوقف شود تا 5 سال ديگر به آنجا برسيم بنابراين توان و انرژي مضاعفي را مي‌طلبد براي سرعت اوليه متناسب با هدف داشته باشيم، بايد شتاب مناسبي هم داشته با شيم.
با توجه به اين سرعتي که اشاره کرديد، نقش شهرداري در ضرورت اين شتاب چيست؟
شهرداري تهران تدوين برنامه‌اي مدون را که بتواند شهر تهران را در جايگاه مناسبي در منطقه و جهان قرار دهد به‌گونه‌اي که فراتر از يک شهر الکترونيکي که نه‌تنها در اختيار شهروندان بلکه بتواند منشا بروز برخي بهبودها در نحوه خدمت‌رساني شهرهاي ايران و حتي منطقه باشد، الزامي به‌نظر مي‌رسيد. با همين نگرش و با تاکيد شهردار تهران در رابطه با ورود فناوري به زندگي مردم و شهروندان و نقش شهر تهران در بکارگيري فناوري اطلاعات، سازمان فناوري اطلاعات و ارتباطات شهرداري تهران مطالعات خود را از شهر مجازي تهران آغاز کرده و پس از آن طرح جامع تهران هوشمند (Smart Tehran) را با اولويتي بالا در دستور کار خود قرار داد.
اگر بخواهيم برنامه‌ريزي و اقدامات شهرداري تهران را به‌صورت دسته‌بندي بررسي کنيم به چه مباحثي مي‌رسيم؟
اهداف، راهبردها، طرح‌ها و پروژه‌هاي کليدي شهر تهران براي پنج سال آينده به نحوي ترسيم شده که بتواند شهر تهران را در مدت تعيين شده در زمره 10 شهر برتر هوشمند دنيا قرار دهد. از آنجا که شهرهاي مختلف جهان نيز همواره در حال توسعه و نزديک شدن به جايگاهي اين چنيني هستند، رصد تحولات و تغييرات و پايش دستيابي به اين مکان نيز به‌عنوان يکي از مهم‌ترين اقدامات در دستور کار قرار گرفته است بنابراين در مروري سريع و کلي مي‌توان گفت برنامه‌هاي سازمان در سه لايه کلي Front Office و Back Officeو Infrastructure قرار گرفته است.
در هر يک از اين لايه‌ها که عنوان شد با توجه به امکانات، اهميت، وضعيت فعلي و فرصتهاي در اختيار پروژه‌هاي مرتبط تعريف و اولويت‌گذاري شده‌اند. به‌عنوان مثال در لايه زيرساخت، بستر جمع‌آوري اطلاعات شهر تهران در قالب مرکز داده‌ها و انبار داده‌ها در نظر گرفته شده و براي ارائه اطلاعات به مردم و در دسترس بودن اطلاعات، شبکه مردمي به‌عنوان يکي از مهم‌ترين پروژه‌هاي فناوري شهرداري تهران ايجاد شده که هم‌اينک در پنج مرکز شهر تهران اين ارتباط به‌صورت آزمايشي راه‌اندازي شده است.
در لايه Back Office به موضوعاتي مانند اتوماسيون يکپارچه شهر پرداخته شد چراکه شهروند تهراني بايد بتواند با مراجعه به در دسترس‌ترين مرکز خدمت‌رساني شهر (که مي‌تواند يک سايت اينترنتي يا محل‌هاي فيزيکي مستقر در شهر باشد) از امور شهري به‌صورتي يکپارچه آگاه شده و مديريت واحد شهري را احساس کند. اين امر بدون سيستم‌هايي که در پشت صحنه بتوانند اطلاعاتي يکپارچه را به گردش درآورند امکان‌پذير نيست. اتاق فکر فناوري شهر تهران نيز به‌عنوان مرکز پژوهش، رصد و پايش طرح تهران هوشمند، هماهنگي بين واحدهاي مختلف را دنبال مي‌کند.
در لايه Front Office که ويترين شهر هوشمند و بيشتر شامل خدمات قابل ارائه شهري از طريق پرتال‌هاي مختلف است، بهره‌برداران از امکانات شهري، اعم از شهروند يا فعالان اقتصادي و حتي توريست‌هاي داخلي و خارجي سرويس‌ها و خدمات مورد نياز خود را از شهر هوشمند دريافت کرده و با آن در تعامل خواهند بود. به‌عنوان يکي از برنامه‌هاي کليدي در اين ميان مي‌توان به گردشگري مجازي اشاره کرد که جاذبه‌ها و امکانات شهري را در اختيار تمام علاقه‌مندان به شناخت تهران قرار خواهد داد.
در اين موردآيا وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات بسترهاي لازم را براي اجرايي شدن در اختيار شهرداري قرار داده تا در جهت پيشبرد اهداف خود به‌کار ببرد؟
شهرداري تهران در حوزه زيرساخت با همکاري نهادهاي مربوطه وضعيت مطلوبي دارد و توانسته از لحاظ کميت و کيفيت تا حد مطلوبي گسترش پيدا کند و قصد دارد دسترسي‌ها را در سطح شهروندي هم افزايش دهد.
چرا هنوز در خدمت‌رساني به شهروندان از طريق اينترنت با مشکل کندي و قطعي خطوط اينترنت مواجه هستيم؟
بخش بزرگي از خدماتي که شهرداري تهران از طريق شبکه اينترانت شهر به شهروندان ارائه مي‌کند الزاما سرويس ارائه خدمات شهرداري تهران از طريق شبکه اينترنت نيست ما در نظر داريم شبکه بزرگي از اينترانت شهري ايجاد کنيم که همه به آن دسترسي داشته باشند و اصراري بر خدمت رساني از طريق اينترنت نداريم اما از همکاري دستگاه‌هاي ذي‌ربط در اين زمينه استقبال مي‌کنيم. در حال حاضر از طريق شبکه اينترانت به مردم خدمات لازم را ارائه مي‌دهيم و از نظر سرعت با مشکلي مواجه نيستيم. شهروندان از طريق بي‌سيم مي‌توانند به اين شبکه وصل شوند. شبکه اينترانت امکانات ارائه خدمات بي‌تا بي‌و بي‌تو سي و اگر دستگاه‌هاي دولتي هم از اين زيرساخت استفاده کنند خدمات جي‌تو‌سي هم ارائه دهد و با راه پيدا کردن خطوط اينترنت در اين حوزه خدمات به بهترين نحوه ممکن ارائه مي‌شود.
اگر بخواهيم دورنمايي از شهرداري الکترونيک در نظر بگيريم آيا ارائه خدمات از طريق شبکه اينترانت الزامي است؟
در لايه Back Office به موضوعاتي مانند اتوماسيون يکپارچه شهر پرداخته شد چراکه شهروند تهراني بايد بتواند با مراجعه به نزديک‌ترين مرکز خدمت‌رساني شهر (که مي‌تواند يک سايت اينترنتي يا محل‌هاي فيزيکي مستقر در شهر باشد) از امور شهري به‌صورتي يکپارچه آگاه شده و مديريت واحد شهري را احساس کند. اين امر بدون سيستم‌هايي که در پشت صحنه بتوانند اطلاعاتي يکپارچه را به گردش درآورند امکان پذير نيست.
اتاق فکر فناوري شهر تهران نيز به‌عنوان مرکز پژوهش، رصد و پايش طرح تهران هوشمند، هماهنگي بين واحدهاي مختلف را دنبال مي‌کند. موضوع ديگر اينکه سيستم جامع اتوماسيون اداري در شهرداري ايجاد کرديم در اين شيوه که صرفا دبيرخانه الکترونيک نيست و بايد کارکرد در تمام مقولات شهرداري به‌صورت شفاف براي مردم عرضه شود و چنين کاري آمادگي کاملي را مي‌طلبد. موضوع ديگر بايد شهرداري يک سيستم کنترلي و نظارتي داشته باشد که از يک‌سو مردم بر عملکرد شهرداري نظارت داشته و از سوي ديگر خود شهرداري از اين سرويس بهرمند شود تا بهتر عمل کند.
مسئله ديگر اتاق فکري است که دائما بايدهسته مديريتي و سياستگذاري در آن به تبادل فکر و نظر بپردازند و برنامه‌هاي سازمان را کنترل و مشکلات را اصلاح کند با توجه به اينکه اينکه شهر مبتني بر يک سلسله مکان مانند املاک، معابر و فضاي سبز، خيابان و اماکن ديگري است. داشتن يک سرويس اطلاعاتي به روز در اين زمينه که پايه سيستم‌هاي ديگر باشد از ارکان ا صلي به نظر مي‌رسيد که در نهايت تمام اينها بايد از طريق سيستم جامع الکترونيک در دسترس مردم قرار مي‌گرفت. تمام اين مقولات از ارکان اصلي شهرداري الکترونيک است.
اگر براي مردم مصداقي از برنامه‌هاي آينده سازمان در حوزه فناوري اطلاعات نام ببريم به چه موضوعاتي مي‌توان اشاره کرد؟
امسال مي‌خواهيم مقدار زيادي از توان سازماني شهرداري را در حوزه زيرساخت بکار بگيريم. بايد به اين موضوع توجه داشت که فناوري اطلاعات مانند درختي است که ما انتظار داريم به‌زودي به باروري برسد بنابراين مراقبت‌هايي لازم دارد که جوانه بزند و سپس در مسير رشد و توسعه قرار بگيرد. عمده فعاليت‌هايي که ما امسال درگير آن هستيم به‌روز کردن نقشه تهران است که منافع آن در ميان مدت هم به مردم خواهد رسيد. نقشه‌هاي مرجع شهرداري مربوط به سال 74 هستند که در حال حاضر زمان زيادي از سنديت اين نقشه تهران مي‌گذرد و تغييرات زيادي صورت گرفته است. قطعا به‌روز کردن آن ضروري است. مردم و دستگاه‌هاي ذي‌ربط مي‌توانند از طريق اينترنت به آن دسترسي پيدا کنند. موضوع ديگر شهرداري در نظر دارد در حوزه ارائه خدمات از طريق موبايل فعاليت بيشتري داشته باشد. در حال حاضر 11 سرويس ارائه خدمات از طريق موبايل قابل دسترسي است.
شما به‌عنوان مدير اين سازمان تا چه حد بر اين باور هستيد که اگر در رشد و توسعه فناوري اطلاعات شتاب نکنيم دچار يک عقب‌ماندگي تاريخي خواهيم شد؟
شهردار تهران در اين مورد جمله بسيار خوبي دارند که من همان را تکرار مي‌کنم «اگر ما از اين فرصتي که‌IT براي جهش تکنولوژي فراهم کرده استفاده نکنيم معلوم نيست که بتوانيم اين خلأ را جبران کنيم.»
واقعيت امر همين است نمي‌توان با سرعت ثايتي حرکت کرد و اگر سرعت ما مناسب با سرعت و پيشرفت جهاني باشد باز هم هنوز مدت زماني عقب مانده ايم ما هميشه عقب رونده هستيم بنابراين حتما نياز داريم که در اين حوزه بيشتر کار کنيم. در شرايط کنوني نمي‌توان گفت که مشکل کشورما هنوز نفت، کشاورزي و يا مسائل ديگري است.
تمام اين مسائل در کنار‌IT شکل و معناي ديگري پيدا و با کيفيت و سرعت بهتري رشد مي‌کنند بنابراين‌IT امروزه ابزاري شده که اگر هرفردي در جامعه از آن غفلت کند به نظرم فرزند زمان خود نيست و اگر برگرديم به جمله امير المومنين(ع) که مي‌فرمايند: «فرزند زمان خويش باش »شايد يکي از مصاديق بارز در اين دوره همين مسئله باشد.