لبه تکنولوژی

تحول اسپیس‌ایکس در کاهش هزینه اعزام فضانورد

منبع: همشهری
شرکت اسپیس‌ایکس با پرتاب موفق ۴ فضانورد با کپسول و موشک بازیافتی خود توانست بار دیگر قدم مهمی در صنعت فضایی بر‌دارد
شرکت فضایی اسپیس‌ایکس متعلق به ایلان‌ماسک، روز جمعه سومین گروه خدمه فضانورد خود را به ایستگاه فضایی بین‌المللی فرستاد اما نکته قابل توجه در این پرتاب استفاده از کپسول فضایی استفاده‌شده کرو دراگون برای نخستین بار در فرستادن انسان به فضا بود. این ماموریت که Crew-2 لقب گرفته، آخرین پرواز تحت برنامه خدمه تجاری ناساست که 4فضانورد دیگر را به ایستگاه فضایی مداری اضافه کرده است.
 
موشک Falcon 9که آخرین بار برای ماموریت Crew-1اسپیس ایکس در سال گذشته به پرواز در‌آمده بود، حامل کپسول Endeavor بود؛ همان کپسول کرو دراگونی که تقریبا یک سال پیش در نخستین ماموریت فضانوردی اسپیس‌ایکس به فضا پرتاب شد. در واقع هم کپسول حمل فضانوردها و هم استیج یک موشک پرتاب آن پیش از این استفاده شده بودند و بار دیگر به ماموریت بازگشتند.
 
برای این پرواز، کپسول Endeavor 4فضانورد از 3کشور مختلف را با خود حمل می‌کرد که متنوع‌ترین خدمه اسپیس ایکس تاکنون به‌حساب می‌آیند. توماس پسک، فضانورد فرانسوی نخستین فضانورد آژانس فضایی اروپاست که با موشک اسپیس ایکس به مدار می‌رود. او با شین کیمبرو از ناسا و مگان مک آرتور و آکیهوکو هوشیده در این ماموریت حضور دارند. تقریبا 24ساعت حمل‌ونقل فضانوردان زمان می‌برد، چرا که Endeavor به‌طور مستقل مدار خود را به سمت ایستگاه بین‌المللی فضا افزایش می‌دهد. تابش نور خورشید به پنجره‌های Endeavor کرو دراگون، هنگامی که از تقویت‌کننده مرحله دوم فالکون جدا شد باعث خوشحالی مهندسان ماموریت که در اتاق کنترل ماموریت درحال تماشای این اتفاق به‌صورت زنده بودند، شد. آنها سپس با ارسال یک پیام، ورود موفقیت‌آمیز آنها را به مدار تأیید کردند. Crew-2سومین ماموریت فضانورد اسپیس ایکس تحت برنامه Commercial Crew Program ناسا، ابتکار عمل آژانس برای احیای قابلیت‌های پرواز فضایی انسانی پس از تقریبا 10سال وابستگی به موشک‌های روسی را نشان می‌دهد. این دومین ماموریت از 6ماموریت عملیاتی است که اسپیس ایکس برای پرواز تحت آن برنامه قرارداد بسته است که موجب واریز 2.6میلیارد دلار در سال 2014به‌حساب این شرکت برای توسعه و پروازCrew Dragon شد. نخستین ماموریت خدمه اسپیس ایکس در ‌ماه می سال 2020با 2فضانورد به نام‌های باب بهنکن و داگ هرلی، پرواز آزمایشی محسوب می‌شد. ماموریت Crew-2یکی دیگر از نقاط عطف قابلیت استفاده مجدد برای اسپیس ایکس بود که ده‌ها موشک فالکون9و کپسول‌های Dragon بدون خدمه را در گذشته پرتاب کرده و مورد استفاده مجدد قرار داده است. در این ماموریت برای نخستین بار از موشک فالکون 9و کپسول کرو دراگون برای خدمه فضانورد استفاده مجدد شده و این توانایی ناسا به‌عنوان تغییری در قرارداد اسپیس ایکس در سال گذشته تأیید شده است. این کار باعث صرفه‌جویی در وقت و هزینه اسپیس ایکس و ناسا می‌شود؛ چراکه در غیراین صورت ساخت کپسول‌های جدید برای هر ماموریت کلی هزینه روی دست آنها می‌گذارد. کپسول Endeavor پس از آنکه سال گذشته با هارلی و بهنکن در داخل خلیج مکزیک پرتاب شد، در تاسیسات اسپیس ایکس در کیپ کاناورال، نوسازی شد. بیشتر سخت‌افزارهای موجود در کپسول باقی مانده است، اما محافظ حرارتی، چترها و برخی شیرهای داخلی سوخت برای موارد جدید تعویض شده‌اند.
 
 جز 4فضانوردی که جمعه زمین را به مقصد ایستگاه فضایی ترک کردند، 2 کیهان‌نورد روسی و مارک وند هی از ناسا نیز در این ایستگاه حضور دارند که به این ترتیب در چند‌ماه آینده یک مهمانی هفت‌نفره در ایستگاه بین‌المللی برپا خواهد بود. در طول اقامت، خدمه مجموعه‌ای از آزمایش‌های علوم جاذبه کم را انجام می‌دهند. تلاش‌های علمی فضانوردان Crew-2روی دستگاهی به اندازه نوار کاست شامل سلول‌های انسانی متمرکز می‌شود تا نحوه واکنش این سلول‌ها به داروها و شرایط سلامتی در جاذبه کم را بررسی کند. افزایش حجم خدمه در ایستگاه بین‌المللی به این معنی است که سایر آزمایش‌های علمی، ازجمله چند پروژه برای ردیابی نحوه رشد و رفتار گیاهان در فضا  نیز پیشرفت‌هایی خواهد داشت.

​​